1. turkceye cevirince pek oturmadi sanki, ama robert heinlein'in "by his bootstraps" oykusu ile populerlesmis bir zamanda yolculuk paradoksu. kisinin ayakkabi baglarindan tutarak kendisini kaldirabilmesi deyimine gonderme yapan bir "imkansiz eylem" ifadesi... asil haliyle, the bootstrap paradox.

    efem, bu paradoksa gore, zaman yolculugu gerceklesirse, nesne veya bilgiler hic icat edilmeden varolabilirler...

    2012-12-23
  2. alıntı
    paradoksun temel fikri; geçmişe doğru bir zaman yolculuğu gerçekleşirse bilgiler ve nesneler hiç icat edilmeden var olabilecektir. bu da kaynakla ilgili çok büyük bir sorunu doğuruyor.zaman makinesini icat etmiş birinin, geçmişe giderek makinenin işleyişini geçmişteki kendisine anlatması sonrasında geçmişteki kendisi makineyi ilk icat ettiği tarihten daha önce icat etmiş olacaktır ki bu döngüyle makinenin kim tarafından icat edildiği konusunda büyük bir açmaz yaşanacaktır.
    alıntı

    ayrıca nietzsche'nin bengidönüş kuramı ve john cramer'in `the transactional ınterpretation` hipoteziyle de ilginç bir analojisi vardır.

    cramer'in hipotezine göre kuantum mekaniklerinde geriye dönen dalgalanmaların da hesaplamalarda etken olarak gözetilmesi gerektiği söyleniyor.
    şematik olarak şöyle;

    http://www.mysearch.org.uk/website1/images/pictures/622.1.jpg

    bu, nietzsche'nin bengidönüş'ünün 'dönüş' tarafının evrensel dinamiklerce destekleyicisi gibi görünüyor. şöyle ki; `circular causation` denen olayca gelecekten geçmişe dönmeklik, fatal bir rekürsiflik, yinelemsellik ortaya çıkarıyor.

    mesela geçmişte olan bir trafik kazasını engellemek üzere geçmişe döndüğümüzde o trafik kazasının sebebi biz oluruz. zira trafik kazası bu kaotik lineerliğin olmazsa olmazıdır. böyle olunca biz sürekli olarak trafik kazasının sebebiyetçisi olarak gelecekten geçmişe geçmişten geleceğe ping-pong topu gibi gider geliriz.

    bunlar ışığında kuramı, bu spesifik basit örnek ile değil de kozmossal tazammun ettiğimizde 'şeylerin' kaçınılmaz ping-pong topluğu ayyuka çıkıyor.