• okudum
    • okuyorum
    • okumak istiyorum
  • youreads puanı (8.25)
Yazar nihat behram
darağacında üç fidan - nihat behram
1968'ler.. yazılı tarihin en barbar asrının en umutlu, en ışıklı, en cesur günleriydi. coşkun bir devrimci dalganın bütün dünyayı sarstığı, onlarca ülkede milyonlarca insanın ayağa kalkarak, "gerçekçi ol, imkansızı iste" diye haykırdığı günlerdi...

böyle bir dünyada, denizler de özgürlük bayrağını türkiye'de yükseklere taşıdılar. abd'ye, nato'ya, yurtlarını yerli ve yabancı sermayeye peşkeş çekmek isteyenlere en iyi cevabı eylemleriyle, yürüyüşleriyle, cesaretleriyle verdiler.

ve egemenler, bu özgürlük kabarışının intikamını 12 mart karanlığında üç gençten çıkarmak istediler. somut hiçbir yasal dayanak olmadan deniz'i, yusuf'u, hüseyin'i ve nice arkadaşlarını idamla yargılayıp, "asalım, asalım!" çığlıklarıyla darağacına göndererek özgürlük ve bağımsızlık mücadelesini boğmaya çalıştılar..

baskı altında geçen yirmi iki yılın ardından, bu yeni basımıyla darağacında üç fidan'ı sunarken, bugün koyu bir karanlığın ve ahlâksızlığın içine itilmek istenen yurdumuzda, gözlerimizde hâlâ bir umut ışığı, darağaçlarında "solmayan" üç fidanın anısı önünde saygıyla eğiliyoruz..
  1. deniz, hüseyin ve yusuf'un yakalanmalarının ardından idama giden süreçteki anıları ve mektuplarından oluşan, okurken duygulandıran bir kitap.
    god
  2. yalanlarla ve art niyetle dolu gülünç kitap.
  3. 1976 yılında yasaklanan fakat sonra tekrar piyasaya çıkan nihat behram'a ait kitap. lise birdeyken falan okumuştum ve etkileyici bulmuştum. kitabın yanlı olduğunu düşünenler var. o konuda yorum yapabilecek konumda görmüyorum kendimi.
  4. nihat behram'ın deniz gezmiş, hüseyin inan ve yusuf aslan'ın yakalanmadan önceki son günleri, yakalanışları ve darağacında son bulan yaşamlarını yazdığı kitabı.

    aslında kitap önce vatan gazetesinde yazı dizisi olarak yayımlanır. yayınlandığı gün gazete toplatılır. daha sonra nihat behram kitap olarak çıkartır 6 baskı yapar ve o dönem kitap yasaklanır. kitapevlerinde kitaplar toplanır, matbaalar basılır dizgideki kitaplara el konur. nihat behram hakkında ağır ceza davaları açılır. 12 eylül darbesiyle yazar hakkında açılan davalar sıkıyönetim mahkemesine devredilir. nihat behram 1980 yılında yurt dışına na çıkmak zorunda kalır. 1988 yılında kitabın ilk baskısından elde kalanlarla “yürekleri şafakta kıvılcımlar” ismiyle yeniden basılır ancak dgm tarafından daha yayımlanmadan yayınevinden toplatılır. yurt dışından 16 yıl sonra yurda dönen ve beraat eden nihat behram'ın kitabı 1998 yılında yeniden yayımlanır.

    nihat behram'ın aynı zamanda şair olması anlatımına şiirsellik ve akıcılık kattığı, o dönemin siyasi koşulları, ifadeler, idam kararları arkasındaki gerçek nedenler, deniz, hüseyin ve yusuf'un ailesine yazdıkları mektupları bir solukta okuyacağınız siyasi idamların aslında suça değil ideolojiye göre olduğu gerçeğiyle karşıkarşıya kalacağınız bir kitap. denizlerin cezaevi günleri, mahkeme tutanakları, ifadeleri, suçlamaları, savunmalarının da yer aldığı gerçek bir belgeseldir.

    "beş kişi ölümle yüz yüze getirilmeyi bekliyordu. üçünün durdurulacaktı yüreği. ikisi avukattı; durdurup yüreklerini darağacında üç kişiyi seyredeceklerdi."

    "serbest olan tek şey soluk almaktı. oksijeni azaltılmış bir akvaryumdaki balıklar gibi o da"

    "yavrularını yiyen dişi kediler gibi, gençliğin kanını içerek, fosilleşip köhneleşmiş gövdelerine zindelik kazandırabileceklerini, yabancı efendileriyle, onların işbirlikçisi sermaye çevrelerine yaranacaklarını umanların kahpece çabalarına rağmen inanmak istemiyorduk."

    "infaz haberi veren spikerin, "haberi okurken sesi titredi" diye işten uzaklaştırılması, dönemin baskı ve sansürünün boyutları hakkında fikir verir."

    "ama hayır, ilahlar kurban istemişlerdi bir kez... ve de kurban verilecekti."

    "dışarıda aynı gün, aynı dünya, aynı insanlar. ve ilk kez o gün anladım, bir odanın, bir evin, bir sokağın, bir şehrin bir insana düşmanca bir acı verebileceğini."