enis batur

Kimdir?

şair, deneme yazarı, yayıncı. şair kimliğiyle bir yandan büyük projesini, "opera" adlı epik şiirini sürdürürken bir yandan lirik şiirler ve deneysel metinler yazıyor. denemeci kimliğiyle türkiye'nin ve dünyanın kültür ortamıyla hesaplaşıyor; kendi öğrenme, kurcalama merakının sonuçlarını okurlarıyla paylaşıyor; içinde bulunduğumuz ortamda bir insanın bir hayat projesi olmasının, bu projeyi sürdürmesinin koşulları üzerinde düşünüyor. yayıncı kimliği ile 1970'den bu yana türkiye'nin kültür ortamında bir şeyleri değiştiriyor; türkçe kitap raflarındaki gedikleri kapatmaya çalışıyor. yazdıkları ve yaptıklarıyla kimileri için yol gösterici bir ışık oldu, devam etme, kendi yolunu arama gücü verdi. öte yandan, büyük sermayenin (yapı kredi bankası) emrine girdiği; kendi "eküri" sini yeteneğe bakmadan gözettiği; çok şey bilme çabası içinde bir şey yapamaz hale geldiği; çok kitap yayınladığı; hava kuvvetleri komutanı muhsin batur'un oğlu olduğu için eleştirildi.

yaşamöyküsü 28 haziran 1952’de eskişehir'de doğdu. çocukluğu eskişehir ve napoli’de, ilkgençlik yılları istanbul ve ankara’da geçti. 1973’de gittiği paris’te dört yılı aşkın bir süre yaşadıktan sonra ankara’ya döndü. askerliğini çankırı’da yaptı. 1983’de istanbul’a yerleşti.

batur, çağdaş kent dergisini 1982’de çıkardı, ilk sayısıyla birlikte dergi sıkıyönetim tarafından yasaklandı. 1983’de avrupa ülkeler ansiklopedisi’ni, 1984’de islâm ülkeleri’ni yayına hazırladı, istanbul’dan göreme’ye kültür mirasımız eklerini milliyet için yönetti. 1987-88 arası şehir dergisini çıkaran ekibin başında yeraldı. 1990 sonrası şehir monografilerine yöneldi: istanbul için şehrengiz ile başlayan dizide ankara, ankara ile üç izmir’in çatılarını oluşturdu. tarih vakfı’nın istanbul ansiklopedisi’ne ve istanbul dergisine katkıda bulundu. yeryüzü sûretleri, bir beyoğlu fotoromanı, demir yol sergilerinin sunumlarını üstlendi. istanbul ile ilgili metinleri, fransa’da omnibus’un istanbul kolektifinde yeraldı, ara güler’le birlikte fata morgana’da istanbul des djinns’i imzaladı. paristanbul, türk edebiyatında paris, çiftdil yayımlanan okyanusa bakan bir odada üç türk yazar seyyah-yazar deneyimlerini aktardığı öteki kolektif yayınlardan birkaçı. bunlara, 2001-2002 döneminde hazırladığı, çift dil yayımlanan iki oylumlu antolojisini eklemek gerekir: avrupa güneşinin doğduğu yere yolculuk ve beş kıtada türk seyyahları.

ilk yazısı 1970'de, ilk kitapları 1973'te yayımlandı. 

milli eğitim bakanlığı yayın dairesi başkanlığını (1979-1980), milliyet'in kültür servisi ve yan yayınlar yöneticiliğini (1983-1984), milliyet büyük ansiklopedi'nin (1986) ve dönemli yayıncılık'ın genel yayın yönetmenliğini (1987-1988) yaptı; 1988'den beri yapı kredi yayınları'nda çalışıyor. yazı, oluşum, meb, tan, gergedan, şehir, sanat dünyamız, kitap-lık, cogito, arredemento dekorasyon, fol gibi dergilerin hazırlanışında sorumluluklar üstlendi; remzi kitabevi'nin (1990-1993), trt'deki "okudukça" programının (1994-1999) yayın danışmanlığını yaptı; 

açık radyo'nun kuruluşuna katkıda bulundu ve "şifa, şifre, deşifre" programını gerçekleştirdi; unesco'nun "göreme'den istanbul'a kültür mirasımız" kampanyasını (1984) yönetti, cumhuriyet, milliyet, dünya, aydınlık gazetelerinde, yeni gündem, p-eki, express, 2000'e doğru dergilerinde 1978-1998 arası düzenli haftalık yazılar yazdı; yurtdışındaki çeşitli dergilerde ürünleri yayımlandı: poesia, il ebbro quaterno, letters internationales, quarterly west, tabaccaria, podium, kelk, connaissance des arts, talismen, didale.

şiirleriyle cemal süreya, altın portakal, sibilla aleramo ödüllerini, denemeleriyle tdk ödülünü kazandı.

kitaplarından opera üzerine ahmet oktay'ın kitabı israfil'in sûru ve bir sempozyumun bildirilerini biraraya getiren "opera odağında enis batur şiiri", yapıtları üzerine yazılmış yazılardan bir seçmeyi derleyen "otuz kuş bakışı", hatice aynur'un hazırladığı "enis batur bibliyografyası 1970-1995" ve cem akaş'ın "belkienisbatur" adlı eserleri hakkındaki başlıca kaynaklardır.

batur, 1998-1999 akademik yılından 2002-2003 eğitim ve öğretim yılına dek galatasaray üniversitesi'nde ders verdi.

 

  1. 70 kuşağının başarılı, kendine özgü, üretken edebiyat adamıdır. ben şiirleriyle tanıdım, sevdim ama deneme ve gezi yazıları da yabana atılamaz.