1. ermenilerin huzursuzluk çıkardıkları savaş ortamından başka bir yere suriye'ye gönderilmeleridir.

    bide bu duruma soykırım diye hunharca savunan insanlar var.


    nutuk'tan..

    "...

    her yerde gösteriler yapılması için bildirimler yaptığım günden üç gün sonra, harbiye nazırının 31 mayıs 1919 günlü şu telini aldım:

    ingiltere olağanüstü komiserliğinden babıâli'ye bildirilip harbiye nazırlığına gönderilen nota örneği aşağıya çıkarılmıştır:

    bugüne değin gelen raporlardan üçüncü kolordu bölgesinde her zaman görülebilecek haydutluk olaylarından başka bir şey olmadığı bilinmekle birlikte, son notada ileri sürülen olaylar üzerine özel soruşturma yapılarak sonucunun ivedilikle bildirilmesini rica ederim.

    31.5.1919
    harbiye nazırı
    şevket

    örnek

    1- sivas'ın bugünkü durumu ve adı geçen kentte ya da bu kentin yakınında çok sayıda toplanmakta bulunan ermeni sığınıklarının (mültecilerinin) esenliği üzerine en son olarak oldukça kaygı verici haberler aldığımı yüce kişiliğinize bildirmekle övünç duyarım.

    2- bundan dolayı, askeri komutanın görev bölgesi içinde bulunan ermenilerin iyi korunması ve gözetilmesi için elden gelen bütün önlemlerin alınmasını kesin olarak belirten ve herhangi bir öldürme ya da kötü davranış olursa kendisinin doğrudan doğruya sorumlu tutulacağını bildiren bir telin yüksek harbiye nazırlığınca adı geçen komutana ivedilikle çekilmesi yolunda buyruk verilmesini yüce kişiliğinizden rica ederim.

    3- bu yönergeye benzer yönergelerin ilgili sivil yöneticilere de ayrıca gönderilmesini rica ederim.

    4- ülke içindeki düzensizlik üzerine yüce kişiliğinizin haklı olarak ne denli kaygılı bulunduğunu bildiğim için yüce kişiliğinize ayrıca işbu (........) uyulacağı kanısındayım.

    5- söz konusu olan yönergenin gönderilme tarihi üzerine verilecek bilginin beni pek çok sevindireceğini bildiririm.

    sivas vali vekilliğinden aldığım 2 haziran 1919 günlü bir telyazıda da: "bugün albay dömanj (demange) imzasıyla alınan telde izmir'e yunanlıların girişi üzerine aziziye'de hıristiyanların ölümle korkutulduğu öğrenilmiştir. bu ise uygun değildir. size haber veriyorum ki bu durumlar, müttefik askerlerinin ilinize girmesine neden olur, anlamında bildirim yapılmaktadır..." denilmekte idi.

    gerçekte, ne sivas'ta kaygı verici bir durum vardı, ne de hıristiyanlar ölümle korkutulmuştu. sorunu, ulusça yapılmaya başlanılan gösteri toplantılarından kaygılanan ve bunu amaçlarının gerçekleşmesine engel sayan hıristiyan azınlıkların, yabancıların dikkatini çekmek için, bile bile yaydıkları uydurma haberler olarak kabul etmek gerektir. (belge: 22, 23, 24) harbiye nazırlığının nota örneğini içine alan teline verdiğim yanıtı olduğu gibi bilginize sunacağım.


    haberalma 3 haziran 1919
    çok ivedidir.
    sayı 58

    harbiye nazırlığı yüksek katına

    y (yanıt): 2 haziran 1919 şifre:
    sivas ve çevresinde eskiden beri bulunan ermenileri ve daha sonra sığınanları korkutacak hiçbir olay geçmemiştir. ne sivas'ta, ne de çevresinde kaygı verecek hiçbir durum yoktur. herkes sessizce kendi iş ve güçleriyle uğraşmaktadır, bunu kesin olarak bilginize sunar ve inanmanızı dilerim. bu duruma göre, ingiliz notasındaki haberlerin nereden çıktığını benim bilmem gerekir. düşmanın izmir ve manisa'yı ele geçirişiyle ilgili acı haber üzerine müslüman halkın yaptığı ve hıristiyan azınlıklara karşı hiçbir düşmanlık duygusu gütmeyen toplantılardan kimi kişilerin ürkmüş olmaları düşünülebilir. itilâf devletleri, ulusumuzun haklarına ve bağımsızlığına saygılı kaldıkça ulus da yurt dokunulmazlığının kesinliğine güvendikçe, müslüman olmayan halkın korkuya düşmesine hiçbir neden yoktur. bu konuda devlete karşı her türlü sorumluluğu yüklenir ve buna tam olarak güvenilmesini dilerim. ama bağımsızlığı ve ulusal varlığı yok eden ve ulusun yaşamını tehlikeye düşüren işgal, cana kıyması ve her türlü saldırıları gibi, izmir yöresinde görülegelen olayların ve benzerlerinin baş göstermesine karşı ne ulusun coşkusunu ve vicdan sızlamalarını, ne de bundan doğan ulusal gösterileri engelleyip durdurmak için kendimde ve hiç kimsede hiçbir güç göremeyeceğim gibi bu yüzden ortaya çıkacak olayların karşısında da sorumluluk yüklenebilecek ne komutan, ne sivil yönetici, ne de hükümet düşünürüm.


    mustafa kemal

    ..."
  2. hikayesi dededen dedeye değişen göç.

    tarih açısından "ermeni mezalimi" olarak adlandırılması daha doğru olacaktır. insanların ermeni çetelerinin baskınlardan kaçarak gece vakti sandallarla van gölüne açıldıklarını dinledim ben bir dedemden. öteki dedemin ailesi dayanamamış, konyaya kadar göç etmişler.

    van'da üniversite kampüsüne yakın bir tabela görürsünüz "zeve şehitliği" diye. merak edenler açıp tarihini okuyabilirler. 7 köyden 2500 insanın (türk ve müslüman) katledilişini, toplu mezarın bulunuşunu bilimin, tarihin ışığında değerlendirebilirler. mitlerin değil.

    zehirlenmiş kafaların yersiz hezeyanları değil mi zaten insanları bu derece birbirine düşüren?
    merc