• okudum
    • okuyorum
    • okumak istiyorum
  • youreads puanı (5.00)
hayat bir kervansaray - emine sevgi özdamar
“demokrat partili belediye başkanı sokağa bir kamyonet getirtti. orada millete süt tozu ve amerikan peyniri dağıttırdı. gittim, tenceremi uzattım, tencereyi süt tozuyla doldurdular, sonra tencereyi gözlerinin önünde sokağa boşalttım, sonra sokak köpeklerini çağırdım. ... karabaşlar geldi, süt tozunu bir kokladı, iki kokladı, sonra gittiler.”

‘emine’ sevgi özdamar, evlere sokaklara uğruyor, dillere dolanıyor, o büyük evde, uzun koridor boyunca girip çıktığı odalardan bir türkiye panoraması çıkartıyor. kırklı yıllardan 27 mayıs’a uzanan büyük bir manzara; yer yer puslu, bazen yağmurlu, her daim göz alıcı... istanbul, bursa, ankara; dindar mahalleler, yokuşlu sokaklar; halk partisi, demokrat parti; akrabalar, komşular, tom miks ve diğer erkekler... ve tüm bu keşmekeşin ortasında bir kız çocuğu. çitlete çitlete.

hayat bir kervansaray, gündelik hayatın akıcılığıyla ilerleyip büyülü gerçekçiliğin sınırlarını zorlayan bir büyük roman. özdamar, şehrazat’ın hısım akrabası, belki kız kardeşi... tâ o köklerden gelen masalsı bir hikâyeci.
  1. en iyi 1000 kitap arasında yer alan bu kitap almanca yazıldığı için aslında türkçe edebiyat içerisinde yer alan bir metin değil. fakat şu da bir gerçek ki en iyi 1000 eser gibi(bkz: diğerlerini) yalıtılmış bir muhtevaya sahip olmasını sağlayan listeler eşsiz düzeneklerden ziyade okuru kandırılmış bir köleliğe itebilir.

    nitekim büyülü gerçekçilik kisvesiyle size yedirilen bir roman genelde yalnızca reprodüksiyon niteliğinde olduğundan hayat bir kervansaray okuruna yeni bir şey söylemiyor. büyülü gerçekçiliğin eşsiz uzuvlarına bir tuğla daha ekleyemiyor. yalnızca özellikle bizim bildiklerimizi bize anlatırken bir 80'lerden 90'lara dek damgasını vurmuş bir edebiyat anlayışının hırkasını sırtına geçiriyor. yine de batıdaki buna fazlasıyla sempati duyabilir ancak bildiklerimizin öngörebildiğimiz biçimde yansıtılmış olması sıradanlığa gömülmüş küçük bir haykırış niteliğinde.

    bilmem, listeler kılavuzluk etse bile en iyi 1000 kitap listesinde en iyi 100 kitap listesinde olabilecek eşsiz metinlerin dahi olmaması insanı iyice düşündürüyor.