• youreads puanı (10.00)
  1. 28 ağustos 1963 'te martin luther king, jr. tarafından yapılan tarihi konuşmanın tam metni . metnin orjinali için bkz : i have a dream

    "ülkemiz tarihinde özgürlüklerle ilgili düzenlenmiş olan bu en büyük gösteride, şu anda aranızda bulunmaktan kıvanç duyuyorum.


    bundan bir asır kadar önce, şu an manevi himayesinde bulunduğumuz büyük amerika’lı, özgürlük beyannamesi’ni imzalanmıştı. bu tarihi belge, esaret zinciri altında yaşamış ve adaletsizlik ateşiyle yanıp kavrulmuş milyonlarca zenci için, uzun ve zifiri karanlık esaret gecelerini sona erdirecek bir umut ışığı haline gelmişti. ancak ne yazık ki, bundan 100 yıl sonra bile, siyahlar hala özgür değil ve hayatlarını ırkçılığın ve ayrımcılığın prangalarına mahkûm olarak, sürünerek geçiriyorlar.


    uçsuz bucaksız zenginlikler okyanusun içinde, fakirlikle kuşatılmış yalnız bir adada yaşıyorlar. hala kendilerini amerika toplumundan dışlanmış, kendi torakları üzerinde sürgün hissediyorlar ve acılar içinde kıvranıyorlar. işte bu maksatla; bugün, bu utanç verici durumu gözler önüne sermek için burada toplanmış bulunuyoruz.



    bir anlamda bugün, ülke başkentine artık vadesi dolmuş çeklerimizi bozdurmak için geldik.büyük cumhuriyetimizin yüksek mimarı, insan hakları beyannamesi’nin ve anayasamızın muhteşem sözlerini imzaladıklarında, aynı zamanda her bir amerikalı’nın bu mirastan kendine düşen payı alabileceğini de vaad etmekteydiler.
    bu öyle bir vaatti ki, herkesin; evet, siyah olsun beyaz olsun herkesin vazgeçilmez ve devredilemez, özgürce yaşama ve mutlu olma haklarını teminat altına almaktaydı.
    bu gün artık şurası gerçektir ki, amerika vaat edilen bu haktan, vatandaşlarının renkleri söz konusu olduğunda, vazgeçmiş gibi görünüyor. bu kutsal yükümlülüğü ifa etmek yerine, zenci vatandaşlara, üzerinde ”karşılıksız” yazan sahte çekler veriliyor.
    ancak biz, adalet bankası’nın iflas etmiş olduğuna inanmıyoruz. bu ülkenin engin fırsatlar hazinesinin iflas etmiş olduğuna inanmak istemiyoruz. onun için buraya; bu çekin, dilediğimiz anda özgürlüğümüzü ve sosyal güvencemizi geri verecek olan bu çekin, karşılığını almaya geldik.
    ayrıca, bu kutsal mekândan, amerika’ya, bu işin çok acil olduğunu hatırlatmaya geldik. işleri ağırdan alma veya uyuşturucu çekmiş kişiler gibi yavaştan hareket etme zamanı değildir. vakit, demokrasiyle ilgili vaatlerin gerçekleştirme zamanıdır. vakit, ulusumuzu adaletsizlik ve ırkçılık bataklığından, kardeşliğin sağlam zeminine oturtma zamanıdır. vakit, tanrının tüm evlatları arasında gerçekleştirme zamanıdır.
    içinde bulunduğumuz şu anın aciliyetini görmezden gelmek ve bizi siyah vatandaşların kararlılığını yanlış değerlendirmemek, ülkemiz için gerçek bir felaket olabilir. siyahların memnuniyetsizliğinin yol açtığı bu bunaltıcı sıcak yaz ateşi, ta ki kardeşliğin ve özgürlüğün geleceği serin sonbahar günlerine kadar sürecektir. 1963 yılı bir son değil, yalnızca bir başlangıçtır. “zencilerin biraz hava atıp boşalmaya ihtiyaçları var, bunlar hemen sakinleşirler” diye düşünenler şunu iyi bilsinler ki, eğer bu usul önceki tutumlarına yeniden dönecek olursa, sarsıcı bir uyanışla karşılaşacaklardır. zencilerin vatandaşlık hakları verilmediği sürece, amerika’da ne bir rahat ne de bir huzur kalacaktır. ta ki, adaletin aydınlığına kavuşuncaya kadar, isyan fırtınaları ulusumuzun temellerini sarsmaya devam edecektir.
    adalet sarayına giden sıcak eşiğin üzerinde durmakta olan halkıma da söylenecek ir çift sözüm var. haklı davamızı gerçekleştirme yolunda yanlış tutum ve davranışların esiri olmamalıyız.
    hürriyet ateşimizi acı ve nefret kâsesinden içerek söndürmeye çalışmalıyız. mücadelemizi daima vekar ve disiplinin yüce kanatları altında sürdürmeliyiz. yaratıcı protestolarımızın fiziksel bir şiddete dönüşmesine asla müsaade etmemeliyiz. her zaman, fiziksel gücü, manevi gücümüzün sosuz yücelikleriyle karşılık vermeliyiz.
    zenci toplumunu çepeçevre kuşatmış bulunan bu yeni ve kutsal militan ruh, bizi tüm beyaz insanlara karşı bir güvencesizliğe yöneltmemelidir. beyaz kardeşlerimizin pek çoğu, kendi kaderlerinin bizimki ile sıkı sıkıya bağlı olduğunu idrak etmektedir. bunun en güzel delili, şu an bizim aramızda bulunmuş olmalarıdır. biz, bu yolu tek başımıza yürüyemeyiz.
    yolumuzda ilerlerken; daima ileriye bakacağımıza söz vermeliyiz. artık geri dönmemiz mümkün değil… kendilerini vatandaşlık hakları uğruna adamış kimselere, “daha ne zaman tatmin olacaksınız?”diyenlere, zenci halkın hiçbir zaman dile getiremediği polis zulüm ve dehşetin bittiği ana kadar, “asla tatmin olmayacağız!” diyeceğiz.
    bizler, bu yolda yürümekten bitkin düşmüş vücutlarımız, otobandaki motellerde ve şehirdeki otellerde istirahat edemedikçe, asla tatmin olmayacağız.
    bizler, çocuklarımızı kimliklerinden sıyıran ve insanlık değerlerinden koparan “beyazlara mahsustur” yazan tabelalar var olduğu müddetçe asla tatmin olmayacağız.
    bizler, mississippi’deki bir zenci oy veremediği ve new york’taki bir zenci oy vermeye değer bir şey olmadığına inandığı müddetçe, asla tatmin olmayacağız.
    bizler, adalet sular gibi çağlamadıkça ve haklar gür bir nehir gibi coşmadıkça, katiyen tatmin olamayız ve olamayacağız.
    bir çoğunuzun buraya büyük bir çalkantı ve zorlukların içinden sıyrılarak geldiğinizi anlamıyor değilim. kiminiz daracık zindanlardan henüz kurtulmuş olarak burada bulunuyorsunuz. kimileriniz de, hürriyet aşkınız zulüm rüzgârlarıyla gölgelendiği ve polis işkencesiyle tepelendiği yerlerden geliyorsunuz.
    sizler, ıstırabın her çeşidini tatmış kahramanlarsınız! acı çekmeden kazanılan başarıların gelip geçici olduğu inancıyla, yolunuza devam edin…
    bu durumun bir şekilde değiştirilebileceğini ve mutlaka değişeceğini bilerek mississippi’ye dönün, alabama’ya dönün, güney carolin’e, georgia’ya, louisiana’ya dönün, modern şehirlerimizin kıyısındaki fakirhanelerinize ve gettolarınıza geri dönün.
    bugün size şunu hatırlatıyorum ki, dostlarım, ümitsizlik batağında boğulmayalım. şu an yaşamış olduğumuz ve önümüzde bulunan zorluklara rağmen, hala bir hayalim var benim. bu hayal, amerikan rüyasının derinliklerine kök salmışbir hayaldir.
    evet… bir hayalim var benim…
    gün gelecek, bu ulus ayağa kalkacak ve kendi inanç değerlerini tam anlamıyla yaşayacak. şu husus apaçık ortadadır ki, bütün insanlar eşit yaratılmıştır.
    bir hayalim var benim!…
    gün gelecek, bir zamanlar köle olanların evlatlarıyla yine bir zamanlar köle sahiplerinin evlatları, georgia’nın kızıl tepelerinde, birlikte kardeşlik sofrasına oturabilecekler…
    bir hayalim var benim…
    gün gelecek, mississippi eyaleti bile, adaletsizliğin ve baskıların ateşiyle bunalmış olan o eyalet bile, bir özgürlük ve adalet vahasına dönüşecek…
    bir hayalim var benim…
    gün gelecek, dört büyük çocuğum, derilerinin rengine göre değil, karakterlerinin yapısına göre değerlendirilecekleri bir ülkede yaşayacaklar…
    bugün bir hayalim var benim…
    gün gelecek, alabama eyaleti, şirret ırkçıları ile, ağzından hep müdahale ve yasaklar yönünde sözler dökülen valisi ile, o eyalet bile, minicik siyah erkek ve kız çocuklarının, minicik beyaz erkek ve kız çocukları ile, kardeşçe el ele tutuşabilecekleri bir yer olacaktır…
    bugün bir hayalim var benim…
    evet, bir hayalim var…! gün gelecek, özgürlüğümüzün önünde birer engel olan bütün vadiler yükselecek, bütün dağlar eğilecek, engebeli yerler hizaya gelecek ve allah’ın yüce şanı yeryüzüne inecek ve bütün canlılar bunu hep birlikte göreceğiz.
    bizim umudumuzdur bu… bu umutla güneye gideceğiz. bu inançla umutsuzluk dağlarını yontarak bir umut anıtı yapacağız. bu inançla ülkeyi saran ahenksiz sesleri kardeşliğin senfonisine dönüştüreceğiz. bu inanç sayesinde, bir gün özgür olacağınızı bilerek, hep beraber mücadele edecek, hep beraber hapse düşecek ve hürriyetiçin hep beraber ayağa kalkacağız.
    işte o gün yüce allah’ın bütün kulları yepyeni bir ruhla söylenecekler bu şarkıyı:
    benim ülkem, senin ülken.
    özgürlüğün güzel yurdu,
    sana söylüyorum bu şarkıyı.
    atalarımın öldüğü toprak burası.
    şehitlerin gururu olan toprak…
    her bir dağın yamacından,
    özgürlük yankılanacak!
    ve eğer amerika büyük bir ülke olacaksa, bunun gerçekleşmesi şarttır. öyle ise,
    new hampshire’ın yüce tepelerinden özgürlük…
    yankılansın, new york’un ulu dağlarından…
    ve… pennsylvania dağ kasabalarının zirvelerinden…
    colorado’nun karlarla kaplı kayalıklarından yankılansın!..
    yankılansın, california’nın kıvrımlı yamaçlarından…
    yalnızca georgia’nın yalçın dağlarından değil,
    mississippi’deki her bir ağacın yamacından yankılansın özgürlük…
    ve bunu başardığımızda, her kasabadan ve köyden, her eyaletten ve kentten özgürlük şarkısının yankısını duyduğumuzda, o gün daha da yakın olacak ve allah’ın bütün kulları siyahlar ve beyazlar, yahudiler, hıristiyanlar, müslümanlar ve budistler el ele tutuşarak siyahların eski bir ilahisini söyleyecekler.
    sonunda özgürüz!
    şükürler olsun ya rabbim!
    sonunda hepimiz özgürüz.
    martin luther king
    ee
  2. gereksiz bir ayrıntı olarak; king jr. bu konuşmayı yaparken ses tonu aralığının tizden çok tize değiştiği kaydedilmiş, neredeyse japon kadınların, konuşma sırasında özellikle kullandıkları yüksek tonlamayla eşdeğer. buradan da bu ikilik arasındaki kıyaslamaya dayalı bir data project oluşturmuşlar.

    araştırmada king jr. ile yapılan diğer söyleşilerde ses tonunun çok kalın olmamakla birlikte, basa yakın olduğundan bahsediliyor - yani bildiğimiz, normal erkek ses tonu. japonca'da birçok ifadenin kadın ve erkek formları farklı; aynı şeye atıfta bulunulur, kelime anlamları aynıdır fakat sembolik ve tonlama bambaşkadır - bir erkeğin kadın diline ait ifadeyi kullanması söz konusu değil, çok ciddi bir farklılık var. yüksek frekanstaki sesler, birçok kültürde olduğu gibi, uzakdoğu kültürlerinde biraz daha fazla sanırım, kadın ile ilişkilendirilir. bizdeki bebek konuşmaları ya da kadınlara atfedilen 'şirin' tonlamalar da buna dahil. kadın ilişkilendirmesinin altında yatan sebep bariz: teslimiyet, ikincil bir kimlik, buyruk altında olma, daha uyumlu ve iletişime açık hal. modern iletişim tekniklerinde, sözlerin %7, beden dilinin %50 ve tonlamanın %38 gibi bir dağılımı var - çok absürd olduğunu düşünsem de siyasetçilere bakınca bunun doğruluğuna inanası geliyor insanın.

    velhasıl, araştırmaya göre şayet king jr. tok bir sesle yapsaydı bu tarihi konuşmayı o kadar da tarihi olmayabilirdi. kitleleri ikna ve peşinden sürükleme sonucunun, kullanılan ses tonunun empatik etkisi olduğu öne sürülmüş. ancak böyle bir hitap durumunda bir kere psikolojik onlarca faktör var; heyecan, kontrol, o zamanın şartlarındaki teknoloji eksikliği vs. sonra konunun hassasiyeti var, ne demek sözlerin anlamı %7!

    bence saçmalamışlar.

    [...] i have a dream that one day this nation will rise up and live out the true meaning of its creed: "we hold these truths to be self-evident, that all men are created equal."[...]