• okudum
    • okuyorum
    • okumak istiyorum
  • youreads puanı (8.00)
peynir ve kurtlar - carlo ginzburg
on altıncı yüzyılın sonları.italya'nın bir dağ köyünde herkesin menocchio dediği bir değirmenci yaşar. latincesi kıt olan bu yoksul köylü koskoca engizisyon'a meydan okur. eline geçen, halk diline çevrilmiş, içlerinde kuran'ın da bulunduğu bütün kitapları okuyan menocchio, o karanlık çağda kendi evren kuramını yaratır. ona kalırsa dünya, kaostan, bozulan peynirde oluşan kurtlar gibi türemiştir. tanrı, gücünü herkese; "yahudiler'e, türkler'e, hıristiyanlar'a ve hatta sapkınlara" eşit olarak vermiş, kimseyi kayırmamıştır. isa'ya gelince, o da sıradan, yoksul bir köylüdür. cehennem de araf da papaz ve keşişlerin halkı soymak için uydurdukları şeylerdir. engizisyon karşısında bir türlü geri çekilmeyi bilmeyen bu bilgiye susamış köylü, bütün din iktidarını karşısına alır. yargıçlarına, "beni ölüme yollarken siz benden çok korkuyor olabilirisiniz," diyen ve inançlarını inkâr etmediği için diri diri yakılan metemetikçi filozof giordano bruno ile aynı dönemde, engizisyon tarafından ölüme mahkûm edilir.ginzburg, halk kültürünün iktidar karşısındaki konumunu incelerken, günümüze kalan belgeler ve engizisyon kayıtlarından yola çıkarak tarihi yeniden yazıyor. peynir ve kurtlar, bir detektif romanı gibi okunan, kışkırtıcı bir kitap...
  1. ortaçağ dönemini anlatan ve sorgulatan güzel bir eser. kitap kahramanı 16. yüzyıl italyasında bir değirmenci olan menoccihio. bu kitap roman değil ancak okurken bir roman okuyormuş gibi hayal gücünüzü kavrıyor. kendinizi o çağda engizisyon mahkemeleri önünde gibi hissediyorsunuz ve kitabı yaşıyorsunuz. okunmasını tavsiye ederim.
  2. kitapta dikkatimi geçen şey, ilginç bir şekilde anima/animus (ki ikisi dinsel kökence farklıdır) "ruh" kavramı yerine kullanılırken, spiritus ise "tin" yerine kullanılmış. henüz bakmadım ama, animal ile etimolojik bir bağı olması gerçekten ufuk açıcı olurdu.
    yani ruh kelimesinin zamanla hayvana dönüşüp, tin 'in kaybolması.

    işte alın size dilin sınırlarında gezinirken, insanlık tarihinde şahit olunan dönüşüm. elbette yeni bir şey keşfetmişim gibi söylemiyorum bunu. yine de kaybedilen kelimelerde kaybedilen ifade ediliş şekilleri ve kazanılan/farklı kullanılan kelimelerde ki diyalektik temeli, toplum hakkında gayet bilgi verici.