rainer maria rilke

Kimdir?

babası josef rilke (1838–1906) alman kökenli bir demiryolu memuru, annesi ise praglı zengin bir aileye mensuptu. çok hırslı ve kaprisli bir kadın olan annesi oğlunu kendi özlemleri doğrultusunda yetiştirmek istedi. altı yaşına gelinceye kadar kız çocuğu gibi giydirilen rilke, zayıf ve ince ruhu nedeniyle annesinin bu tutumundan etkilenerek başta kadınlar olmak üzere insanlarla iletişim kuramaz hale geldi. şiirlerinde çocukluk yıllarını bir yandan içtenlikle bir yandan da korku çağrışımlarıyla anlatmasının en büyük nedeni de budur.

dokuz yaşına geldiğinde annesi ile babası boşandı ve rilke annesinin yanında viyana'ya gitmek zorunda kaldı. babasının toplumda elde edemediği saygın yeri edinmek amacıyla 1886'dan sonra st. pölten'e ve bohemya'daki maehrisch-weisskirchen'de askeri okullara devam etti. beş yıl sonra linz ticaret akademisi'ne kaydını yaptırdı. rilke'nin eğitimi bununla da bitmedi. özel derslerin yanı sıra prag'da edebiyat ve sanat tarihi de okudu. ilk şiirleri yaşam ve şiirler'in yayınlanması bu yıllarda oldu.

1896-99 yılları arasında öğrenimini münih ve berlin'de sürdüren rilke, münih'te yaşayan kadın şair lou andreas-salomé ile tanıştı. daha önceki yıllarda nietzsche'nin aşık olduğu bu kadının rilke'nin sanatçı kişiliğinin gelişmesinde büyük rol oynadığı belirtilir. salome ile birlikte 1897'de berlin'e, 1898'de floransa'ya bir yıl sonra da rusya'ya giden yazar, rusya'da tolstoy tarafından karşılanıp dönemin ünlü ressamı pasternak ile tanışınca büyük mutluluk duydu. kremlin'de tanık olduğu ortodoks paskalya yortusu ve rus halkının dindarlığı yazar üzerinde önemli etkiler bıraktı. iki yıl sonra yine lou andreas'la birlikte ikinci kez rusya'ya giden rilke, ülkenin güney bölümünü de dolaşarak yeniden tolstoy'la buluştu. bu geziden sonra ruh sağlığı bozulan yazarı terk edenler arasında salome'de bulunuyordu.

ressam heinrich vogeler'in çağrısına uyan rilke, worpswede'ye yerleşti ve 1901 yılında evlendi. ancak bu evlilik sadece bir yıl devam etti. boşanmasından bir süre sonra rodin'in yaşamını yazmak amacıyla paris'e gitti. bir süre sonra da rodin'in özel sekreterliğini yapmaya başladı. hem paris'teki yaşamı hem de rodin'in kişiliği rilke'nin yaşamında adeta dönüm noktasını oluşturdu. rodin üzerinde araştırma yapmaktan çok onun sanatı ışığında paris'teki yaşamını dile getirdiği auguste rodin, yazarın düzyazı türündeki ilk önemli yapıtıdır. malte laurids brigge'nin notları adlı romanını tamamladıktan sonra bir yıl boyunca kuzey afrika'yı dolaşan yazar, 1912'de kontes marie von thurn und taxis adlı bir soylunun trieste yakınlarındaki duino şatosu'na yerleşti. 1909'da paris'te tanıştığı kontes, lou'dan sonra rilke'nin sanatını belirleyen ikinci güçlü kadın oldu ve yazar bu tarihten sonra yeni bir yaratıcılık sürecine girdi. duino ağıtlarını da burada yazdı. birinci dünya savaşı yıllarını genellikle münih'te geçirdi. bir ara viyana'daki savaş arşivinde çalışan yazar 1919'da isviçre'ye, üç yıl sonra da wallis kontu'na ait olan ortaçağdan kalma muzot şatosu'na yerleşti. orpheus'a soneler'i burada yazdı.

1923 yılında lösemiye yakalandı ve sağlığı giderek bozuldu. 51'inci doğum gününü kutladıktan birkaç hafta sonra 29 aralık 1926'da montreux yakınlarındaki valmont'ta hayata gözlerini kapattı.

kaynak: vikipedi
  1. "yalnızlardan söz etmemiz insanlardan fazla anlayış beklememizdir. insanlar neden söz ettiğimizi anlarlar sanıyoruz. hayır anlamazlar. bir yalnızı görmemişlerdir asla; ondan tanımaksızın nefret etmişlerdir yalnız. insanlar, onu tüketen komşular olmuşlardır; bitişik odanın onu baştan çıkaran sesleri olmuşlardır. insanlar patırtı etsinler, onun sesini boğsunlar diye, eşyaları ona karşı kışkırtmışlardır.

    narinliği ve çocuksu oluşu yüzünden çocuklar, ona karşı birleşmişler ve o her büyüyüşünde yetişkinlerin rağmına büyümüştür. bir av hayvanı gibi barınağını sezmişler, uzun gençliği sürekli takip altında geçmiştir.

    güçten kesilmeyip de ellerinden kaçtıkça, yaptığı şeylere bağırmışlar çirkin deyip kötülemişlerdir yaptıklarını.ve o bunlara kulak asmadı mı biraz daha ortaya çıkmışlar yiyeceğini bitirmişler, teneffüs edeceği havayı tüketmişler ve iğrensin diye yoksulluğuna tükürmüşlerdir. bulaşıcı hastalığı olan biri gibi adını kötüye çıkarmışlar, daha çabuk kaçıp gitsin diye ardından taşlar atmışlardır.ve yıllanmış içgüdülerinde haklıydılar gerçekten; o gerçekten düşmanlarıydı çünkü.''

    malte laurids brigge'nin notları - rainer maria rilke
  2. aldım yüzünü bir keresinde
    ellerimin arasına
    ayın ışığı vurdu üzerine.
    varlıkların en anlaşılmazıydı
    akan gözyaşlarının altında

    (bkz: bir keresinde aldım)