rıfat ılgaz

Kimdir?

1911 yılında kastamonu’nun cide ilçesinde doğdu.7 temmuz 1993 tarihinde öldü.rıfat ilgaz 1940’ların toplumcu-gerçekçi şairlerindendir. 1911 yılında cide’de doğdu. şiir yazmağa ortaokul öğrencilik yıllarında başladı. ilk şiiri 27.07.1927 ‘de,günlük nazikter gazetesinde yayınlandı. ayrıca; açıkgöz(kastamonu), güzel inebolu ve güzel tosya gazetelerinde şiirleri ve yazıları yayınlanmaya başladı. lise yıllarında babasının ölümü sebebiyle buradan ayrıldı. yatılı olarak kastamonu muallim mektebi’nde öğrenim gördü. 1930 yılında mezun oldu. altı yıl süreyle gerede, akçakoca, hendek ile düzce arasında gümüşova’da ilkokul öğretmenliği yaptı. ankara gazi eğitim enstitüsünü 1938 ‘de bitirdi ve adapazarı ortaokulu türkçe öğretmenliğine atandı. 1939’da istanbul karagümrük ortaokulu’nda türkçe öğretmenliğine başlayan ilgaz’ın,yazı ve şiirleri dergilerde yayınlanmağa başladı. 1940 ‘da çığır, oluş, ulus, güneş, yücel, varlık, hamle ve yeni insanlık dergilerinde şiirleri çıktı ve aynı yıl edebiyat fakültesi felsefe bölümü’ne girdi. ömer faruk toprak ile 9 eylül 1042’de yürüyüş dergisi’ni çıkardılar. bu dergide orhan kemal, sait faik, cahit irgat, a.kadir, nazım hikmet (ibrahim sabri) ile birlikte çalıştılar. 1943’te ilk kitabı "yarenlik"i yayınladı. şiirleri olağanüstü bir ilgi gördü. ocak 1944’de "sınıf" adlı şiir kitabı çıktı. sıkıyönetim kararı ile toplatıldı. 1945’te gün dergisi çıktı. bu dergide yazıları yayınlandı. aziz nesin’in cumartesi dergisine ortak oldu. seçici kurulda çalıştı. 1946’da esat adil, sabahattin ali ve aziz nesin ile birlikte gerçek gazetesini çıkardılar. 1946 ekim ayında yığın dergisi’ni esat adil ve adil yağcı ile birlikte çıkardılar. öğretmenliğe yeniden döndükten sonra boğazlayan-yozgat’a tayini çıktı. hastalığı nedeniyle validebağ sanatoryumunda yattı. şubat 1947’de sabahattin ali, aziz nesin ve mim uykusuz’un çıkardığı marko paşa kadrosuna girdi. sık sık kapatılan bu derginin daha sonraları sorumlu müdürlüğünü üstlendi. malum paşa, merhum paşa, hür marko paşa gibi dergilerin adı sık sık değişiyordu. 1950’li yıllarda ilgaz, gazetecilik yapmaya başladı. sakıncalı olduğundan gazeteler ve dergiler imzalarına pek yer vermediler. 1952-1960’da tan gazetesi’nde dizgici-musahhih ve röportaj yazarı olarak çalıştı. turhan ve ilhan selçuk’un çıkardığı dolmuş dergisi’ne "stepne" takma adıyla yazılar yazdı. hababam sınıfı, pijamalar(bizim koğuş), don kişot istanbul’da bu dergide dizi olarak yayınlandı.hababam sınıfı’nı da isminin sakıncalı olması nedeniyle "stepne" (yedek lastik) takma adıyla yazdı. ocak 1953’te devam adlı şiir kitabını çıkardı ve bu kitap da toplatıldı. rıfat ilgaz demokrat izmir, akbaba, vatan, yeni gün, yeni ulus gibi yayın organlarında ve kimi edebiyat dergilerinde yazı yazdı. sınıf yayınları’nı kurdu ve kendi kitaplarını yayınlayabildi. 1970’te basın şeref kartı’nı aldı. 1974’te emekli oldu. doğum yeri olan cide’ye yerleşti. 12 eylül 1980 döneminde gözaltına alındı. 70 yaşında gerekçesiz sorguya çekildi ve gözaltında kaldı. tutukluluğu sona erince istanbul’da oğlu aydın ilgaz ile birlikte ölümüne kadar yaşamağa başladı. bu olaylar "kırk yıl önce kırk yıl sonra" adlı kitabında anlatılır. onu hepimiz hababam sınıfı’nın yazarı olarak bildik. altmış kitabı olmasına rağmen onun şairliğini, romancılığını ve öykü yazarlığını unutmamamız gerekir. rıfat ilgaz 7 temmuz 1993 günü öldü.

  1. hababam sınıfının yazarı. fakat filmleri hikayeye uygun bulmadığını açıklamıştır. hababam sınıfının bir suçu yok, suç velilerin repliğinden dolayı sanırım.
    abi
  2. rıfat ılgaz denince aklıma ilk gelen, "karartma geceleri" oluyor. evet, hababam sınıfı'ndan da önce... rıfat ılgaz'ın öz yaşamından izler taşıyan bir roman... edebi yönü biraz zayıf ama anlatılanlar bugün çoğu aydının yaşamaktan korktuğu şeyler. korkmak deyince de "korkak" şiiri geliyor aklıma ılgaz'dan.

    "yüreciği küt küt atan
    bir tavşansın kulağı kirişte
    ensesinde tazının soluğu
    bir tavşansın başka değil
    bir minik tavşan
    tut demeden tazıya daha
    alır başını kaçarsın
    bir tavşansın işte
    ne gecen belli ne gündüzün
    kimselere benzemez uykun
    tavşan uykusu
    doğdun doğalı bu pis korku
    bu can korkusu"

    ne çok insanın duygu durumunu özetleyen bir şiir...

    toplumcu gerçekçi edebiyatın sadece toplumu değil, insanı da oldukça iyi çözümleyen şairi...
  3. "mizah diye yazınsal bir tür yoktur. (paradoks sanılmasın) mizah büyük bir gerçektir, ama yazınsal bir tür değildir. bir bakış, bir görüş, bir yorumlayış; çelişkiler, zıtlıklar, sürprizlerle gerçeği avlayış, göremeyenlerin, görmek istemeyenlerin gözlerine sokuştur. bununla birlikte üstün bir mizah değeri olan herhangi bir yazar, hikayeci olma niteliğine de erişmiş sayılmaz. önce hikayecilik vardır..."

    sivas katliamında öldürülen dostu asım bezirci'yi toprağa tek başına göndermeye yüreği dayanamamış olacak ki katliamdan birkaç gün sonra yaşamını yitirmiştir. sürgün, kaçak, mahkum türk aydınının korkuluğu, her zaman. içinde ışık olan her şeyi yok etmeye çalışan insanlar var güneşin altında, yazık. karartma geceleri..

    "yollar kesilmiş alanlar sarılmış
    tel örgüler çevirmiş yöreni
    fırıl fırıl alıcı kuşlar tepende
    benden geçti mi demek istiyorsun
    aç iki kolunu iki yanına
    korkuluk ol"
  4. hayatımda arkadaşlarımdan aldığım ilk doğum günü hediyem rıfat ilgaz'ın hababam sınıfı isimli kitabı olmuştur. o yüzden ömrüm boyunca bende bir iz bırakmış yazarlardan biri olarak kalacak. allah rahmet eylesin.
  5. 'hababam sınıfı' kitabının yazarıdır. kitap, film uyarlamalarına esin kaynağı oldu.
    sarp
  6. dolmuş adlı dergide yazdığı öyküleri birleştirerek 1957 yılında hababam sınıfını yazmıştır.

    dergide kendi adını değil stepne takma adını kullanmıştır.

    derginin adı 'dolmuş' olduğu için yolcu taşıyan binek araba anlamına geldiğinde, yedek parçalarından yedek lastik anlamına gelen 'stepne' sözcüğünü bu nedenle kullanmıştır.
  7. 70 küsür yaşında bile nedensiz nezarete atıldığını, sivas katliamında yakın dostlarını kaybettikten yalnızca 5 gün sonra muhtemelen kahrından öldüğünü düşündükçe içimi acıtan mizah anlayışı, kalemi kuvvetli yazar