1. şeyh edebali (şeyh adabalı veya şeyh atası) (1206 - 1326) osmanlı devleti' nin kuruluş yıllarında yaşamış bir islam ilahiyatçısı-din bilgini, ahi şeyhi, osman gazi'nin kayınbabası ve hocası, bir anlamda da sonradan imparatorluk olacak osmanlı devleti' nin fikir babasıdır.

    aslen karamanlı'dır. karaman'da başladığı tahsilini şam'da tamamlamıştır. tefsir, hadis ve özellikle islam hukukunda uzmanlaşmıştır. mevlânâ celaleddin-i rumi ve hacı bektaş-ı veli gibi, zamanının büyüklerinin sohbetinde bulunmuştur. tasavvuf yoluna girdiği, alevi önderi baba ilyas halifelerinin ileri gelenlerinden olduğu belirtilmektedir. doğum tarihi kesin olmamakla beraber, 1206 yıllarında doğduğu tahmin edilmektedir.

    alim, faal, varlıklı, çevresi için örnek teşkil eden bir kişi olan şeyh edebali, eskişehir yakınlarında o zamanki adıyla itburnu denilen köyde yaşar, yaptırmış olduğu zaviyede öğrenci yetiştirir ve halkı aydınlatırdı. bilecik'te bir dergah yaptırmış, osman gazi'yi de birçok defa burada misafir etmiştir.

    rivayete göre, osman gazi'nin dergahta bulunduğu bir gece, rüyasında şeyh edebali'nin göğsünden bir ayın çıkıp kendi göğsüne girdiğini ve göğsünden bir büyük ağaç bitip dallarının alemi kapladığını, altından birçok nehirlerin çıkıp insanların bu sulardan geçtiklerini görmüştü. sabah olup rüyayı anlatınca, şeyh edebali rüyayı şöyle tabir etmiştir:

    "sen, ertuğrul gazi oğlu osman, babandan sonra bey olacaksın. kızım malhun hatun ile evleneceksin. benden çıkıp sana gelen nur budur. sizin soyunuzdan nice padişahlar gelecek ve nice devletleri bir çatı altında toplayacaklar, allah nice insanın islam'a kavuşmasına senin soyunu vesile edecektir."

    gerçekten de öyle olur, altı asırdan fazla devam edecek olan bir imparatorluğun temelleri osman gazi ile atılır ve bunun ilk müjdecisi şeyh edebali olur.

    1326'da 120 yaşlarında bilecik'te vefat etmiş, dergâhının zikir odasına gömülmüştür.

    bilecik 'de ve eskişehir'de adına türbeler yapılmıştır. vefatından bir ay sonra kızı, dört ay sonra da damadı osman gazi vefat etmiştir.

    kaynak: wikipedia.org şeyh edebali
  2. çok anlamlı içeriği ile bir şiiri

    üzülürsün

    cahil ile dost olma
    ilim bilmez, irfan bilmez, söz bilmez, üzülürsün
    saygısızla dost olma
    usul bilmez, adap bilmez, sınır bilmez, üzülürsün
    aç gözlü ile dost olma
    ikram bilmez, kural bilmez, doymak bilmez, üzülürsün
    görgüsüzle dost olma
    yol bilmez, yordam bilmez, kural bilmez, üzülürsün
    kibirliyle dost olma
    hal bilmez, ahval bilmez, gönül bilmez, üzülürsün.
    ukalayla dost olma
    çok konuşur, boş konuşur,kem konuşur, üzülürsün.
    namertle dost olma
    mertlik bilmez, yürek bilmez, dost bilmez, üzülürsün.

    şeyh edebali