• okudum
    • okuyorum
    • okumak istiyorum
  • youreads puanı (9.00)
sömürgecilik, emperyalizm, küreselleşme - fikret başkaya
emperyalist saldırı söz konusu olduğunda, saldırıya maruz kalanların bu saldırıyı 'hayır duasıyla' karşılamaları elbette mümkün değildir. nitekim ilk emperyalist yayılmanın ardından, saldırının yıkıcı sonuçlarına karşı, sayısız isyanlar oldu. tarih saldıranlar tarafından yazıldığı için, saldırıya uğrayanların hikayesi ya gerektiği gibi anlatılmaz ya da geçiştirilir. bu isyanların en bilineni, xviii. yüzyılın sonunda san domingo'da ki köle devrimidir. daha sonra 1900'lerin başındaki meksika ve 1950'lerin sonundaki küba devrimini de aynı çizginin devamı saymak gerekir.

bolşevik ve çin devrimi, ikinci dünya savaşı sonrası ulusal halk kurtuluş hareketleri de son tahlilde kapitalizmin ortaya çıkardığı kutuplaşmaya tepkiden başka bir şey değildir. bu devrimlerin kapitalist dünya sisteminin çevresinde patlak vermesi de tesadüf değildir. sovyet sisteminin daha yüzyılın sonu gelmeden çökmesi, çin'in 'sosyal piyasa ekonomisi' retoriği altında kapitalizme yelken açmasının nedenlerini tartışmanın yeri burası değil. kesin olan kristof kolomb'un macerasıyla başlayan ve yaklaşık 450 yıl devam eden sömürgecilik dönemi sömürge halkların mücadelesiyle ikinci emperyalistler arası savaşı izleyen yaklaşık iki on yılda tarihe karıştı. sömürgeciliğin doğrudan versiyonundan kurtulan dünya halkları dünyanın zenginliğine ortak olma iddiasıyla ortaya çıksalar da, bu gün durum özde değişmiş değil. sömürgecilik tasfiye edildi ama bu emperyalizmden kurtulmak anlamına gelmiyordu. kapitalizm ile emperyalizmin var olmaya devam etmesi ve dünyanın geri kalanının emperyalist merkezler gibi olması mümkün değildir. ve sömürgeciliğe karşı halk hareketlerine öncülük edenler, kapitalizme rağmen durumlarının iyileşeceğine, "sofraya dahil olabileceklerine" inanmış gibiydiler...
  1. özgür üniversite yayınlarından çıkmıştı yıllar önce. öteki yayınları yeniden basmış geçen yıl. sömürgecilik, emperyalizm ve küreselleşme olgularını anlamak istiyorsanız türkiye'nin en ezber bozucu entelektüellerinden biri olan fikret başkaya'nın sade ve kolay anlaşılır bir dille yazdığı bu kitabı okumanızı öneririm. zihni gerçekten berraklaştırıyor.