1. türk kültüründe kutsal sayılan birçok kuş türü içerisinde turnanın ayrı ve özel bir yeri bulunmaktadır. çünkü, göklerin özgürlük sevdalıları olarak bilinen turna kuşlarının, gök tanrı'yı temsil ettiği varsayılmış ve ona kutsal bir kimlik yüklenmiştir. aynı kutsal kimliğin islâm tasavvuf geleneği içerisinde de sürdüğünü görmekteyiz.

    gururlarına düşkün, son derece sade bir hayat tarzını tercih eden turna kuşları, gökyüzünün engin maviliklerinde uçarken, her bir kanat vuruşları müziğin notaları gibi ahenkli, şiirin sözleri gibi armoniktir.

    turnalar kimi zaman coşkunun, kimi zaman hüznün, bazen de mutluluğun habercisi olmuşlardır. birçok halk şiirinde, özellikle halk türkülerinde duyguların anlatımında turnayı aracı olarak görürüz. turnanın türkülerde bu kadar geniş yer almasında, onun türk halkı tarafından çok sevilmesi etkili olmuştur.

    türkülerde turna kuşunun çok yaygın olarak kullanılmasının birçok nedeni bulunmaktadır. bunların arasında en önemli yeri, -turnanın göçmen bir kuş olması, diyar diyar gezmesinden ötürü-, onun haber getirip götürme görevini üstlenmesi tutmaktadır. bu özelliklerinden ötürü turnalar gurbette kalanın, hasret çekenin, nazlı yârdan ayrı olanın duygularına tercüman olurlar. kimi zaman haber götürür, kimi zaman da haber getirir. kimi zaman da kendisiyle dertler paylaşılır.

    geniş bir coğrafyada ve farklı kültürlerde yer edinmiş olarak karşımıza çıkan turnayı, türk insanı giyiminde, kuşamında, halısında, kiliminde, oyasında, eşiğinde, beşiğinde, velhasıl her eşyasında motif olarak kullanmıştır.

    aynı zamanda turna, alevilik ve bektaşilik kültüründe de çok önemlidir. alevîlikte turna ve güvercin kutsal sayılan iki kuştur. bu kuş, alevî-bektaşi folklorunda da önemli bir rol oynar ve hz. ali'yi temsil eder. yine ahmet yesevi, turnaya dönüşebilmektedir.

    cemin önemli bir unsuru olan semahlardaki hareketlerin her birinin ayrı ve özel bir anlamı bulunmaktadır. turna semahı ise, turnanın uçuşunu çağrıştırır. turnaların gökyüzündeki hareketlerini yansıtan figürlerle semah dönen, döndükçe yükselen canlar hakla buluşurlar. turna semahı, bu buluşmayı anlatır. sesi ali'ye benzetilen turna, kuzeyden güneye, güneyden kuzeye göç ederken, anadolu insanından selam götürür, onlardan da selam getirir.

    müslüm gürses'ten güzel bir turna parçası ile bitireyim bu yazıyı

    kaynak

    not: kitapayraciolmayanadama selamlar :)
  2. bir çok deyişe, nefese, semaha konu olmuş olan bir kuştur.

    çünkü insan bir özdür, ışıktır, hakktır, gerçektir. ne evveli vardır, ne ahiri. ne cenneti vardır, ne cehennemi. insan kendi kendisinin adem'idir. devriyededir insan hep. özden çıkar öze girer. kah güvercin donuyla posta oturur, kah bir petekte bal olur. öylece döner insanın devriyesi. ta ki sonunda hak ile hak olana kadar. turna da bu şekilde diyardan diyara gezer. özünden çıkar, başka öze girer. döner dolaşır bir lokma bir hırka misali. durmaz yerinde. çünkü ne insan durur yerinde ne de bu evren. bir kandilden ötekine atılmakla geçer zaman.

    seyr için olmaya; hakk için ola!

    gerçeğe hû!

    gitme turnam gitme - erdal erzincan
    turnalar - dertli divani