geç devoniyen yok oluşu - youreads



  1. yaklaşık 360 milyon yıl önce gerçekleşen ve yeryüzü üstündeki canlıların %75’ini öldüren kitlesel yok oluş. bunun tek bir büyük olay mı yoksa birkaç yüz bin yıla yayılan birden fazla olay mı olduğuna dair henüz kesin bir kanıt bulunamamıştır.

    bu yok oluşun nedenleri de gerçekleşme süresi kadar tahminidir. bu devirde yaşayan deniz hayvanlarının bir kısmı artık karaya çıkmıştı. denizde balık çeşitliliği tavan yapmıştı. hatta devoniyen devri, balıkların devri olarak biliniyordu. karada da böcekler, örümcekler ve akrep tarzı yaratıklar ve günümüz amfibilerin bazı kuzenleri vardı.

    bir teoriye göre, dev kara bitkilerinin kökleri okyanuslara besin salmış, bu da denizde muazzam miktarlarda yosunlaşmaya yol açmıştı. denizdeki yosunlar oksijeni bitirince, denizdeki canlılar da ölmeye başlamıştı. ancak bu teori artık karada da başlayan yaşamı nasıl yok ettiğini pek açıklamıyor ama uzmanlar bunun da bir dizi etkenden sadece biri olduğuna inanıyor. bir diğer teori de, yine bir göktaşının veya büyük bir volkanik faaliyetin atmosfere yaydığı kül perdesinin güneş ışığını engelleyerek sıcak ortama alışmış canlıların yaşadığı deniz ve karada hava sıcaklığının düşmesine işaret ediyor.

    bu yok oluşu önemli yapan unsur ise, evrim teorisinin temelinde yer alan, denizden karaya ilk geçen canlıların, bu yok oluştan 10 milyon yıl sonra ortaya çıkmasıydı. uzmanlara göre bu yok oluş gerçekleşmeseydi eğer, insanlar bugün var olmayabilirdi.