• okudum
    • okuyorum
    • okumak istiyorum
  • youreads puanı (8.50)
Yazar maya angelou
kafesteki kuşun şarkısı - maya angelou
maya angelou (1928-2014) siyah özgürlük hareketinin son güçlü temsilcilerinden olan kadın şair ve aktivist maya angelou, çağdaş amerikan edebiyatı ve siyaset sahnesinin en tanınmış isimlerindendir. afrikalı köklerine sahip çıkan somut dil arayışları ve izlek bütünlüğü içinde samimi, canlı bir üslubun takipçisi olmuştur. blues şiirinin doğaçlamacı yalınlığından beslenen angelou şiiri, keskin toplumsal çelişki ve çatışkıların baskısı altındaki şehirli insanın görünür ve derindeki bireysel acılarına ses veren açık, duru, modern bir söyleyişi temsil eder. siyah halkın köleliğe ve ırkçılığa cevap olarak tarih sahnesine çıkan özgürlük arayışı, onun tutkulu kadın bireyselliğinde yeni şiirsel ifade olanaklarıyla buluşmuş, sorgulayıcı bir tavır eşliğinde yer yer dinsel söylemle bütünleşen şiiri geniş kitlelere mal olmuştur. kafesteki kuşun şarkısı maya angelou’nun şiir serüvenini olabildiğince geniş bir hatta okura sunmayı amaçlayan özel bir seçki. angelou’nun şiirleri, türkçe’de ilk kez bir kitap bütünlüğü içinde yayımlanıyor.

(arka kapaktan)
  1. maya angelou'nun seçilmiş şiirlerinden oluşturulmuş bu kitap aynı zamanda maya angelou sevdalısı olan faris kuseyri tarafından türkçe'ye çevrilmiş. şiir tercümesinin ne kadar zor bir iş olduğundan söz etmek yerine maya'yı anlattığı güzel bir de sunuş yazmış çevirmen:

    "her ne kadar otobiyografileri ile çok önemsense de pek çok eleştirmen ama daha da önemlisi okurlar maya'yı önce şair sonra da anlatı ustası saymaktadır. maya angelou şiirleri siyah toplum için taşıdıkları öneme atfen "siyah amerikalıların milli marşları" olarak dahi anılmıştır.

    ...

    kendini dindar bir insan tanımlarken "köle"sine kendi adını ve dinini dayatan sömürgeci bakışa duyduğu öfkeyi de kuvvetle açık eder. tarih sahnesinde sivrilmiş özgür kadın ruhlarını yüceltir ve genellikle benimsediği alçakgönüllü tutumunu bu noktada terk ederek havva, lilith, belkıs, zenobia ile devam eden özgür ve güçlü kadın silsilesinin modern örnekleri arasında kendini anmaktan geri durmaz. "

    kitaptan bir şiir ile noktalayayım yorumu:

    ayağa kalkıyorum

    beni tarihe kaydedebilirsiniz
    acı sözlerinizle, yalanlarınızla,
    beni yerin dibine, çirkefe batırabilirsiniz
    ama uçuşan toz gibi
    ben yine ayağa kalkacağım.

    hırçın özgüvenim üzüyor mu sizi?
    hangi sıkıntıyla kaçıyor rahatınız?
    biliyorum, çünkü oturma odamda keşfettiğim
    petrolü çıkarır gibi yürüyorum.

    aylar gibi ve güneşler
    mutlaklığı gibi medcezirin
    göğeren umutlar gibi
    ben yine ayağa kalkacağım.

    mahvolduğumu görmek mi istemiştiniz?
    boynum eğik ve gözlerim yerde?
    iç burkan feryatların dermansız bıraktığı
    gözyaşları gibi düşen omuzlarımla?

    böyle gururlu duruşum incitiyor mu sizi?
    neden kederleniyorsunuz bu kadar?
    biliyorum, çünkü arka bahçemdeki altın madenini
    kazıyormuş gibi gülüyorum.

    beni sözlerinizle vurabilirsiniz,
    gözlerinizle yaralayabilirsiniz beni,
    nefretinizle beni öldürebilirsiniz
    ama hava gibi, su gibi
    ben yine ayağa kalkacağım.

    cazibem dert mi oluyor içinize?
    baldırlarımın birleştiği yerde
    elmaslar varmış gibi dans etmem mi
    şaşırtıyor sizi?

    kulübesinden çıkarak utanan tarihin
    ayağa kalkıyorum
    acıda kök salmış bir geçmişten gelerek
    ayağa kalkıyorum
    yükselen ve uçsuz bucaksız bir kara ummanım ben
    kaynayıp kabarıyorum, dayanıyorum cezirde medde

    korku ve dehşet gecelerini bırakarak geride
    ayağa kalkıyorum
    harikulade aydınlıktaki şafaklara doğru
    ayağa kalkıyorum
    beraberimde atalarımdan yadigar armağanlar
    umudu ve hayaliyim ben kölelerin.
    ayağa kalkıyorum
    ayağa kalkıyorum
    ayağa kalkıyorum.

    (bkz: kafesteki kuş neden şakır bilirim - maya angelou)
  2. "kafesteki kuş

    özgür bir kuş atılır
    terkine rüzgarın
    ve süzülür akıntıyla beraber
    sonuna kadar
    ve daldırır kanatlarını
    gün rengi ışığına güneşin
    ve sahiplenmek ister
    cesaretle gökleri.

    fakat daracık kafesinde
    durup dolanan bir kuş
    görebilir mi hiç
    gazap parmaklarının ötesini
    kanatları yolunmuştur
    ve zincirlidir ayakları
    bundandır şarkı söylemek için
    gırtlağını hazırlaması.

    söyler şarkısını
    kafesteki kuş
    sesi bilinmezliğin
    korkusuyla titrer
    o kadar çok ister ki
    duyulur uzak tepelerden
    kafesteki kuşun
    özgürlük şarkısı.

    özgür kuş başka bir meltemi kovalar
    ve güçlü rüzgarlarla süzülür arasından hışırdayan ağaçların
    ve iştah açan yiyecekler onu bekler şafak gülümserken çimenlikte
    ve ilan eder kendisine ait olduğunu göklerin.

    fakat kafesteki kuş mezarını bekler hayallerin
    bir kabus çığlığına ses olur gölgesi
    kanatlar yolunmuştur ve zincirlidir ayakları
    bundandır şarkı söylemek için gırtlağını hazırlaması.

    söyler şarkısını
    kafesteki kuş
    sesi bilinmezliğin
    korkusuyla titrer
    o kadar çok ister ki
    duyulur uzak tepelerden
    kafesteki kuşun
    özgürlük şarkısı."

    çeviren: faris kuseyri