necib mahfuz

Kimdir?

necib mahfuz (mısır telaffuz: [næˈɡiːb mɑħˈfuːzˤ]), 1988 nobel edebiyat ödülü sahibi mısırlı yazardır (11 aralık 1911 - 30 ağustos 2006). nobel ödülü kazanan ilk müslüman ve tek arap yazardır. "ortadoğu'nun balzac'ı" olarak tanınır. hayatı mahfuz, kahire'nin cemaliye bölgesinde 6 çocuklu bir ailenin en küçük çocuğu olarak dünyaya geldi. bir tüccarın oğlu olan mahfuz, adını kendisini doğurtan profesör necib paşa mahfuz'dan aldı. 70 yıllık kariyeri boyunca 34 roman, 350 küsur kısa hikâye yayımladı. kitaplarının çoğunda, hayatının tamamını geçirdiği ve nobel ödülünü almak için bile ayrılmadığı kahire'nin tarihi mahallelerindeki yaşamı; modern ve geleneksel yaşam arasında denge kurmaya çalışan sıradan insaları anlattı; pek çok kitabı arap fimlerine konu oldu. edebiyata olan ilgisi, 1920'lerde mustafa lutfi el-manfuluti'nin makale ve şiirlerini okumasıyla başlanıştı. abbas mahmud el-akkad, taha hüseyin, ibrahim el-mazinî, m. hüseyin heykel, ilk dönemde kendilerinden en çok etkilendiği yazarlar arasındadır. yazı hayatına, 1928'de selame musa'nın çıkardığı el-mecelle el-cedide dergisinde yayımladığı değini yazıları ve öykülerle başladı. kahire üniversitesi'nde felsefe öğremi gören mahfuz'un ilk romanı abes el-akdar 1939'da yayımlandı. 1957'de yazdığı kahire üçlemesi ile arap edebiyatının tanınmış bir ismi oldu. bu üçlemede kahire'de yaşayan bir ailenin üç kuşağının 1. dünya savaşı ve 1952'deki nasır darbesine kadar olan dönemde yaşadıklarını ve mısır toplumununu değişimini anlattı. değişik kurumlarda çalışan mahfuz, en son kültür bakanlığında müsteşar olarak görev yaptı. 1971'de söz konusu görevinden emekli olmasından sonra, el-ahram gazetesinde yazar olarak çalışmıştır. mısır devlet başkanı enver sedat'a israil ile yaptığı barış antlaşmasında verdiği açık destekten ötürü birçok arap ülkesinde kitapları yasaklandı. 1988 yılında nobel edebiyat ödülü'nü aldıktan sonra bu yasaklar kalktı. 1989 yılında mısırlı köktendinci ömer abdülrahman tarafından hakkında ölüm fetvası çıkartılan mahfuz, 1994 yılında kahire'deki evinin önünde bıçaklı saldırıya uğradı. saldırıdan yaralı kurtulan mahfuz, sağ kolundaki sinirler zedelendiği için yazmakta büyük güçlük çekmeye başladıysa da ilerleyen yaşına rağmen edebiyattan kopmadı ve kısa hikâyeler yazmaya devam etti. 2006 temmuz'unda düşerek kafasından yaralandı. 30 ağustos 2006 günü kahire'de 95 yaşında vefat etti. mahfuz ülser, böbrek ve kalp rahatsızlıklarından mustaripti. 31 ağustos 2006 günü kahire'de devlet töreniyle uğurlandı.

  1. nobel ödülünü alınca el ahram gazetesi şu başlığı atar:'nobel , necip mahfuz'u kazandı'
    ssri
  2. c harfi arapça'nın mısır lehçesinde g olarak telaffuz edilir. bu yüzden mısır'da kendisine negip mahfuz denir, şaşırmayınız.
  3. cebelavi sokagı çocuklari, midak sokağı, başkanın öldürüldüğü gün ve aşk zamanı adlı romanlarinı okumus olduğumu fark ettiğim misirli yazar. misir'in eski karisik sokaklarinda hep bir yerlerden umm kulthum dinleyen insanlar çıkacağinı varsaymışımdır. bu mısır hakkındaki sınırlı bilgilerimden de kaynaklanıyor olabilir tabii. başkanın öldürüldüğü gün adlı roman, enver sedat'ın öldürülüşünü ve bu olayın etrafinda sekillenen mısırlı genc, yaşlı ve kadınların hayatlarını ele alıyor.
  4. türkçeye çevrilen kitapları arapça orijinalinden değil ingilizce çevirilerinden çevrilmiştir, ne yazık ki.