1. ilk olarak 13. yüzyılda kullanılmış olan "şaman" sözcüğünün eski türkler tarafından kullanılmadığını öncelikle belirtmek gerekir. eski türkler’de şaman sözcüğü yerine "kam" sözcüğü kullanılmıştır. eski türkler’de dini törenleri yöneten kişiye “kam” denildiği, eski çin kaynaklarından anlaşılmaktadır. altay türkleri’nin günümüzde “şaman” anlamında kullandıkları kam sözcüğü, araştırmacılara göre en az 5. yüzyıldan bu yana yaşamaktadır.

    şamanlık sonradan kazanılan bir görev değildir ; şaman olacak kimsenin, bir şamanın soyundan gelmesi gerekir. şaman olmak için gerekli belirtileri taşıyan çocuk, belirli bir yaşa gelince eski bir şamanın eğitimine bırakılıp gerekli ön bilgileri edinir. şamanın denetimi altında bir sınavdan geçtikten sonra şamanlık yetkisi alıp dinsel tören, bayram şöleni, kurban töreni, dua okuma v. b. görevlere başlar.

    kaynak

    şamanlardan günümüz insanına tavsiyeler:

    - yolda yürürken bulduğun bir kuş tüyünü eve getir, bir vazoya koyabilir, asabilir yada rafta bulundurabilirsin. bu cennetten sana gelmiş güçlü bir tılsımdır. bu tarz ruhlardan size verilen işaretleri farketmelisiniz.

    - tüm gücünle diğer insanlara yardım etmeye çalış. eğer mutluluk veremiyorsan en azından zarar verme.

    - zorluklar birer formalitedir. ciddi zorluklar, daha ciddi olsalar bile hala formaliteden ibarettir. gökyüzü oradadır, bazen bulutlarla kapanmış olsa bile bazen biraz çaba göstererek, mesela bir uçağa binerek aynı mavi gökyüzüne ulaşmak mümkündür. herkese barış!

    - bir hayale ulaşmak için bazen tüm gereken bir adım atmaktır. zorluklardan korkmayın, her zaman vardırlar ve olacaktırlar. hepinize amaçlarınız doğrultusunda temiz yollar!

    - ahlaki olarak önceliğiniz başka birine zarar vermemek olmalıdır. bu prensip oldukça güçlü olmalıdır. sadece şöyle düşünün: “hiçbir zaman hiç kimseye zarar vermeyeceğim.”

    - günde en az bir saat sessizliğe zaman ayırın. buna en az iletişime olduğu kadar ihtiyacınız var.

    - sevebilme yeteneği dünya üzerindeki en önemli yetenektir. herkesi sevmeyi öğrenin, düşmanlarınızı bile.

    - mükemmel bir din ya da inanç yoktur. kötü bir din de yoktur. tanrı bir tanedir. istediğinize dua edebilirsiniz ancak şu emirleri unutmayın: dürüst yaşa, atalarına saygı göster, ve sev.

    - oldukça güzel bir deyiş vardır: veren eli kısıtlı görme. eğer mümkünse zayıf ve ihtiyacı olanlara para ver. miktarı önemli değil ancak vermiş olmak önemlidir.

    - hayat çok kısadır. bunu gözyaşları, kavgalar, küfür ve alkol ile çarçur etme. iyi şeyler yapabilir, çocuk yetiştirir, dinlenir ve daha fazla mutluluk verici şeyler yapabilirsiniz.

    - eğer sevdikleriniz size suçlu olmadığınız bir şey için kızdılarsa onlara sıkıca sarılın, ve onlar yatışıncaya kadar onları bırakmayın.

    - ruhunuzda bir sıkıntı bir tükenmişlik hissediyorsanız şarkı söyleyin. kalbiniz hangi şarkıyı söylemek istiyorsa. bazen o da konuşabilmek ister.

    - eğer bir şey yapmaya karar verdiysen kendinden şüphe etme. korku seni kendinden ve doğru yoldan saptırmaya çalışacak. çünkü bu kötülüğün ana silahıdır. eğer ilk defada başaramadıysan ümidini kaybetme. her küçük zafer seni daha büyüğüne yaklaştırır.

    - size saygı gösterilmesini istiyorsanız başkalarına saygı gösterin. iyilik için iyilik, kötülük içinse bu kötülüğü yoksaymak yapılacak en doğru şeydir. sizi kötü yapmaya çalışan biri onu yoksaydığınız için kendini gerçekte daha kötü hissedecektir.

    çok daha fazlası
  2. genelde hep tef ya da davul çalarken resmedilirler. bu tanrıyla iletişime geçmek için kendinden geçme törenleridir. birçok adeti günümüze kadar gelmiş olmakla kutsal görülen şamanlık ritüellerinden birkaçıdır.

    tanrı-doğa-insan üçlüsü temel inanç olurken bazı kültürlerde yeraltının da üçlüde yer aldığı görülür. daha çok orta ve kuzey asya'da görülürken, günümüzde özünden kopmuş bir noktaya gelmiştir. biraz doğaüstü durumlar barındırdığından şimdilerde tedavi amaçlı kullanıldığına dair kullanım alanı hatta kitlesi vardır. bunların çoğu eski şamanlık tarihini kapsamaktadır. günümüzde, en azından türkiye'de görülmesi zordur.