• okudum
    • okuyorum
    • okumak istiyorum
  • youreads puanı (9.09)
silmarillion - j.r.r. tolkien
tolkien'in en önemli çalışması olarak kabul edilen silmarillion, onun yarattığı dünyanın özüdür. kökleri hobbit'ten önceye uzanır ve yüzüklerin efendisi'nde şekillenmeye başlayan bir dünyanın yaratılış öyküsünü barındırarak, tüm tolkien eserlerinin üzerine yerleşebileceği bir yapı oluşturur. yaşamı boyunca üzerinde çalışmayı terk edemediği ve giderek büyüyüp gelişen bu eser ancak ölümünden dört yıl sonra oğlu tarafından yayımlanabildi. elflerin en beceriklisi olan feanorun yarattığı üç silmaril'in çalınmasıyla birlikte kadim dünyanın en kederli olayları gelişmeye başlar. silmarillion, elflerin tanrılara isyan ederek orta dünya'ya sürülmelerini; orada insanlar ve cücelerle birleşerek tanrıların en kötüsüne, morgoth'a karşı verdiği umutsuz savaşı anlatır.
  1. orta dünyanın yaratılışını, 1. ve 2. çağı anlatan tolkien ustasının bize verdiği muhteşem eser, orta dünyanın kutsal kitabı.

    lort ve hobbit'ten çok ağır kitaptır. ilk 100 sayfayı okuyup sıkılmazsanız, kitabı bitirebilirsiniz. kitabı okurken son sayfalarındaki sözlüğü bol bol kullanacaksınız.
  2. eğer orta dünyayı seviyorsanız sıkılmadan bitirirsiniz ama yeni başlıyorsanız bu kitabı orta dünyaya giriş kitabı olarak kullanmamanızı tavsiye ederim.
  3. orta dünyaya yeni başlayanlar için; okuma sırasında sonda yer alması gereken kitap. hobbit ve lotr okuduktan sonra silmarillion okunmalıdır, ardından yeniden hobbit ve lotr okunabilir.

    edit: güç yüzüklerine dair kitabı ithaki yayınlarından "bitmemiş öyküler"in içinde mevcuttur. orta dünyaya sarıp, kitaplara çullanıp kazıklanmayın. bitmemiş öyküler'i aldıysanız ayrıca güç yüzüklerine dair'i almanıza gerek yoktur. kips.
  4. hobbit ve lotr'dan sonra okunduğunda ufuk açan kitaptır. orta dünya için bir textbook olduğunu söylemek garip kaçmaz. silmarillion ve lotr bağlantısını kurmak için güç yüzüklerine dair'in mutlaka okunması gerektiğini düşünüyorum. ama silmarillion'u okumadan güç yüzüklerine dair'i okumayın. dunedain nere, elros kim derken heba olursunuz.
  5. yıllar önce aldım fakat bir türlü okumaya başlayamadım. askere giderken yanımda götürücem orda okurum artık. bitirdikten sonra da (bkz: yüzüklerin efendisi) 'ne başlamayı planlıyorum.
  6. yüzüklerin efendisi'nin ilk yayımlanacağı zamanlarda j.r.r.tolkien, yayımcıya, ısrarla sillmarillion'un daha önce basılması gerektiğini, hiç olmazsa yüzüklerin efendisi ile basılmasının daha iyi olacağını belirtmiştir.
    buradaki amacı ise, yüzüklerin efendisinin ve dolayısıyla orta dünya'nın arka planını oluşturan mitolojinin ve efsanelerin bir bütün halinde okuyucuya aktarılarak, tüm hikayenin derli toplu bir şekilde anlaşılabilmesine yönelik isteğidir.
    ithaki yayıncılıktan çıkan baskısında, j.r.r.tolkien'in yayımcıya yazdığı ve olayı özetlediği bir mektup kopyası bulunmakta, önsözden sonra gelen sayfalar arasında.
  7. orta dunya hakkinda acik kalan noktalari tamamlayan tolkien kitabi. cok fazla isim ve tarih vardir. cesitli hikayelerden olusur. icinde beren ve luthein'in hikayesini de barindirir.
    tolkien'i sevmek icin bu hikayeyi okumak ve tolkien ve esinin mezar tasina bakmak yeterlidir.

    http://www.americantolkiensociety.org/photogallery2/tombstone.jpg
  8. basılı kitabına sahip olsam da kalınlığından dolayı taşımak zor olduğundan bana ekitap okuyucu aldırmayı ve yeniden kitap okuma alışkanlığı kazandırmayı başaran eser. bir çırpıda okuyup bitirmektense sindire sindire okumakta fayda var. her ne kadar temelini oluştursa da ağırlığı ve kapsamı dolayısıyla orta dünya'ya yeni başlayacaklar için ilk okunacak kitap olmamalıdır.
  9. tolkienin orta dünyasının temelini bu kitap oluşturur. çok uzun bir zaman aralığında(orta dünyanın yaratılışı(zaman hesabı olmayan dönem), 1. ve 2. çağlar(yaklaşık 6000 yıl) yaşanmış birçok hikayeye yer verilmiştir. hobbit ve lotr üçlemesini bir çırpıda okumuş olan ben, bu kitabı uzın bir sürede aralıklarla bitirdim. önceki girilerde bahsedildiği gibi okunması pek akıcı ve kolay anlaşılabilir değil.

    orta dünyaya yeni başlayacak olanlar için kendimce şöyle bir okuma sırası önerebilirim:
    1. hobbit,
    2. lotr üçlemesi,
    3. silmarillion,
    4. hurin'in çocukları,
    5. akallabeth ve güç yüzüklerine dair.

    dileyen olursa bu sıralamadan sonra hobbit ve lotr serisini tekrar okuyabilir. güç yüzüklerine dair'i okuduktan sonra herşey daha anlamlı geliyor.

    not: kayıp öyküler kitabını henüz okumadığımdan sıralamaya dahil etmedim.
  10. edebiyat teorisiyle ilgilenen biri olarak yıllar yılı 'duygusal' manada beni etkileyen pek fazla eser olmamıştır. evet pek çok eser bir du, nasıl, ama hadi oradan, ulan buna yapma be bari, kapak ertesi yılgınlığı -belki de pişmanlığı- belirtmiştir.

    örnek olarak kırmızı pazartesi'deki santiago nasar durup düşündürmüştür, niye diye sordurmuş, bir iki haklı küfürün de pespaye çıktığına dair hoş olmayan görüntüler sergilemiştir. mrs. dalloway'ın savaş sonrası yitik kahramanı septimus tanrılara sövgü insanlara eleştiri yöneltmemi sağlamıştır. yüzyıllık yalnızlık'ın anılara boğulmuş tüm karakterleri sahiciliklerinde o kadar yalnız kalmışlardır ki bir ben dokunsam fazla gelirim hissiyatını uyandırırlar bende.
    peki ya sonra?
    tolkien açmıştır bu gözleri. feanor'un haklı veya haksız giriştiği isyan öyle bir başkaldırıdır ki okur ne nefret eder ondan ne de bir gram soğur o kül ruhlu elften. en değerlisi babasını yitirir ve belki de görünürde suçu yükleyecek en temel nesneler babasından sonra en sevdiği şeylerdir. onları bulmaya adar kendini. elfleri kıyma sürükler, iştee o nokta salınır küfürler! teleri türkülerini onların kitapta duymadığın gam yüklü notalarını hissedersin.

    canımız ciğerimiz fingolfin sürer atını küller vadisine. ayağına çağrır köle hükümdarı morgoth'u. ve fingolfin'in orada verdiği mücadele baştan beri kaybedilmiş bir uğraşı, geri dönmenin utancını gölgeler. geri dönemeyeceğini elflerin artık yitirildiğini bilir son ulu kralı elflerin ve tek başına kendini onurunu ortaya serer. onuru zedeleneceği sıra zaten kartalların kralı iner.

    bir tarih anlatısıdır silmarillion, tarihin kederli anlatısıdır ancak. ilk ışıkları müzikle serilen bir dünya anlatısı ancak bu kadar güzel olabilirdi. turambar turin'in bam telinize vuran hikayesi, çıkamayan o isyan çığlığı işte bir ders verir tolkien, bir serüveni anlatan bir kitap nasıl yazılır ve karakterlerle nasıl imkansız bir iletişim kurulur.

    belki silmarillerden biri hala sonsuz denizin dalgalarında parlayıp sönüyordur ha tolkien?