ay


  1. dünya'nın tek doğal uydusudur. güneş sistemi içinde beşinci büyük doğal uydudur. çapı 3.474 km olup dünya'ya ortalama uzaklığı 384.403 km'dir. ay'ın dünya'nın etrafında dönme süresinin dünya'nın kendi ekseni etrafında dönme süresine eşit olmasından mütevellit dünya'dan sadece bir yüzü gözükür. ayın karanlık tarafı gibi saçma bir benzetme yapılır bu durum hakkında. bu güzide uydunun ne yazık ki belirgin bir atmosferi bulunmamakta. yüzey sıcaklığı bu sebeple gece-gündüz arasında aşırı bir değişim göstermektedir.
  2. çin devletinin karanlık tarafına bir yolculuk planlamakta olduğu biricik uydumuzdur.
  3. bir gezegenin var oluş öyküsü bu belgeseli izleyene kadar ay' ın dünyadan kopmuş bir parça olduğunu bilmiyordum. milyonlarca yıllık aşk böyle başlamış meğer.
  4. 4,5 milyar yıl önce belki de mars kadar bir gökcismi oluşmakta olan dünya'mıza çarptı. tıpkı uçuşan araba aksamı gibi, bu çarpışma dünya'nın hafif parçalarını havaya uçurdu.

    toz ve küçük parçacıklardan oluşan bu hafif enkaz, uçucu elementlerden yoksun olarak dünya'nın yörüngesi etrafında dönmeye başladı. zamanla bu enkaz parçaları bir araya gelerek ay'ı oluşturdu.

    bu iki oluşum uzaya yönelmek yerine çarpışma sonucu sıvılaştı ve daha sonra soğuyup katılaşarak bugünkü biçimini aldı. ayrıca, çarpışma yüzünden dünya'nın ekseni 23,5 derece sola eğildi.

    başlangıçta güneş'in çevresinde aynı yörüngeyi izleyerek dönen iki büyük gökcismi vardı. sonra bunlar çarpışıp bugün dünya ve ay olarak bildiğimiz varlıkları oluşturdu.

    çarpışmadan bu yana bu iki oluşum yörüngesel bir dönüşüm içindedir; dünya ve ay birbirlerine yerçekimi uygularken fizik ve momentum yasaları hem dünya'nın güneş'in çevresinde hem de ay'ın dünya etrafında dönüş hızını ayarlamaktadır.

    günlerin ve ayların uzunluğu, iklim değişimi bu oluşuma bağlıdır.

    http://i.hizliresim.com/nME5yg.jpg
  5. dünya'nın doğal uydusudur. yaklaşık 383.000 km. uzaklıkta ikamet eder. dünya yörüngesi yaklaşık 28 gün, kütle çekim gücü ise dünya'nın % 16,5'i kadardır. 3475 km.lik bir çapa sahip olup eksen eğikliği 6,7°'dir.

    4.5 milyar yıl kadar önce güneş sisteminin oluşum aşamasında theia ismi verilen bir kaya gezegenin, görüntüsü iki boyutlu düzlem kabul edilerek bakıldığında dünya'nın kuzey doğu istikametine çarpmasıyla oluşmuştur. çarpma sonrasında her iki gezegenden de hatırı sayılır miktarda kaya parçaları kopmuş ve kopan parçalar tıpkı satürn halkaları gibi dünya etrafında yörüngeye oturmuştur. dünya'nın çekim gücünün satürn kadar güçlü olmaması nedeniyle dünya etrafındaki halkalar birleşmiş ve dünya yüzeyinin 22.000 km. uzağında ay isimli uydu gezegen oluşmuştur.

    dünya etrafında bu kadar yakın mesafede yörüngeye oturan ay'ın çılgın gibi yörünge çizmesiyle oluşan moment etkisiyle ay dünyadan uzaklaşmaya başlamıştır. bu moment günümüzde de devam etmekte ve ay her yıl yaklaşık 2.5 cm. kadar dünya'dan uzaklaşmaya devam etmektedir.

    ay'ın çekim etkisiyle dünya'nın ekseni 23°27' eğilmiş ve bu eğiklik sayesinde mevsimler oluşmuştur.

    ayrıca, theia isimli gezegenin çarpma etkisiyle kendi ekseni etrafında kinetik enerji kazanan dünya o zaman için 6 saatlik bir döngü ile kendi etrafında dönmeye başlamıştır. bu hız da yavaş yavaş düşmüş ve günümüzde 23 saat 56 dakikalık bir süreye kadar yayılmıştır. dünya'nın eksen yörüngesi de yavaşlamaya devam etmektedir.

    çarpmanın etkisiyle dünya'nın kutup noktaları da kendi etrafında döngü kazanmış ve bu döngü, günümüze kadar rotasyonunu 26.000 yılda tamamlayacak süreye kadar yavaşlamıştır.
  6. ay kadındır.
    kadınlar kendi içlerine döndüklerinde ayın ritmlerine göre hareket ederler. ne zamanki stres ve yaşam telaşına kapılırlar ayla olan bağlantıları zayıflar döngüleri gecikir.
    ay ve kadın ilişkisini tom robbins, still life with woodpecker kitabında çok güzel örneklemiştir.

    ay'ı seven kişilere selenophile denilir.
    geceyi sevenler (bkz: nyctophile) genelde ay'ı da severler.
    bazı insanlar için dolunay yaşam enerjisi gibidir, mutluluk sebebidir. (bkz: ben)
  7. dünya'nın yasak aşklarından doğan meyvesi. rivayet edilirki önceden dünya bigbang olur olmaz daha soğumadan gençliğin verdiği heyecanla önüne gelen gezegenle çakışmış. bunun sonucunda yasak aşkının meyvesi olarak ay doğmuş. fakat ay ben böyle dünya'nın gelmişini geçmişini diyerek baskılardan bunalınca yavaş yavaş uzaklaşmaya başlamış. hatta ilginçtir adana'nın babasının da merkür olduğu söylenir.
  8. gereğinden fazla değer biçilen taş toprak topu. bir yıldız bile değilken romantik yazılara şiirlere mevzu bahis oluyor hadsiz.