john ellis mctaggart

Kimdir?

john ellis mctaggart, (d. 1866 - ö. 1925), hegel'in etkisi altında kalmış ingiliz idealist düşünürü.

içgüdüsel olarak inandığımız şeyler için sağlam ve geçerli nedenler bulmak gerektiğini, inançları metafiziksel akılyürütmeyle desteklemek durumunda olduğumuzu öne süren mc taggart'e göre, geleneksel teoloji felsefi eleştiriye dayanamaz; insan dini tavrında haklı kılınamaz. bundan dolayı, dini tavrı, bizimle evren arasında bir uyum bulunduğu inancını haklı kılacak bir metafizik geliştirmeye çalışan mc taggart'a göre, evren tinden meydana gelmelidir; ikinci olarak, aşkı içermelidir. ve nihayet, evren bir bütün olarak iyi olmalı ya da yetkin bir iyilik haline doğru gelişmelidir
  1. !---- alıntı ----!

    mctaggart'a göre varolan her şeyin varlık ve gerçek olduğu kuşku götürmez. üzerinde durulması gereken nokta, gerçek ve varlık olan herşeyin varolan olup olmadığı hususudur. varlık oldukları hâlde varolan olmadıkları iddia edilebilecek şeyler karakteristikler (nitelik ve bağıntılar), imkânlar ve önermelerdir. buna karşın mctag-gart'a göre nitelik ve bağıntı varolanlardır. imkânları ise karakteristikler arasındaki bağıntılara indirger. böylece karakteristikler ve imkânların gerçek oldukları ölçüde varolan oldukları da açığa çıkarılmış olur. mctaggart ger-çek olan ile varolanın örtüşmesini, önermelerin gerçek olmadığını veyahut eğer gerçeklerse varolan olduklarını
    göstererek değil, önermelere ihtiyaç duymayan bir doğruluk kuramı geliştirerek sağlama yolunu tutar. buna göre doğruluk, özneden bağımsız önermelerin bir özelliği değil, olgu ve özne arasındaki bir bağıntı olarak inancın özelliğidir. doğruluğun nesnelliği bakımından önermelere duyulan ihtiyacın doğruluğun olguyla olan bağıyla karşılanması, önermelerin gerçek olmaları durumunda varolan olmadıklarını göstermez. fakat, epistemoiojik açıdan önermelere ihtiyaç kalmaması, mctaggart'a göre pratik açıdan gerçek olan ve varolan örtüşmesini temellendirrnek için yeterlidir.

    !---- alıntı ----!

    leibniz ve mctaggart'in cevherin birliği sorununa yaklaşimlari - aliye kovanlıkaya felsefe dünyası dergisi sayı 38