1. para üstü alma sorunu başlığına yazarken sorunun kaynağına indim ve ürün fiyatındaki küsüratın fiyatı manipüle edecek şekilde belirlendiğine ve firmaların para üstü almak istemeyen müşteriler sayesinde haksız bir şekilde kar ettiğine dikkat çekmek istedim.

    bir ürünün fiyatı etiketine 20 lira yerine 19.90 lira yazılmasının fiyatı daha düşükmüş gibi gösterdiği hepimizin malumu. bazı firmalar 19.95, hatta 19.99 yazabiliyor. en küçük bozuk paranın 5 kuruş olduğunu düşünürsek bence fiyat etiketine 19.99 yasal olmamalı. kredi kartıyla ödenebilir ama kimse kredi kartı kullanmak zorunda değil. kağıt ve madeni para ile alışveriş yapılan bir yerde bu şekilde fiyat belirlenmemeli. ekonomi uzmanı olmadığım için bilmiyorum ama tahminime göre firmalar bir ürünün fiyatını 20 lira yerine 19.90 lira gibi küsürat vererek daha düşük gösterip ödeyeceği vergi miktarını düşürüyor olabilir. böyle yapan firmalar etiketinde 19.90 yazan bir ürünü 19.90 liraya satsalar problem yok ama birçok insan 20 lira verip 10 kuruş para üstünü almakta tereddüt ediyor. böylelikle firmalar haksız kazanç sağlamanın yanı sıra ödemesi gereken verginin daha azını ödüyor olabilir.

    benim fikrim belli bir miktarın üstündeki ürünler için küsüratın belli bir sınırı geçmemesi gerektiğidir. örneğin bir ceketin fiyatı 299.90 lira olarak belirlenmemeli, 299 lira veya 300 lira olarak belirlenmelidir. bir terliğin fiyatı 49.90 lira yerine küsüratlı olarak en fazla 49.50 lira ya da direkt 50 lira olarak belirlenmeli. miktarları salladım ama mantık bu olmalı. çünkü 100 liralık bir alışverişteki 10 kuruş para üstünü alan pek olmaz ama 5 liralık bir alışverişteki 10 kuruş para üstünün alınma oranı daha fazla olur.

    not: vergi ile ilgili kısımdan emin olmadığım için kesinlik ifade eden bir cümle kurmadım. bilen bir arkadaş uyarırsa ilgili kısmı düzenleyeceğim.

    ekleme: 1 kuruş artık kullanılmıyor. çünkü 1 kuruşun üretim maliyeti 1 kuruşa denk geliyormuş. sahi, en son ne zaman 1 kuruş gördünüz? ayrıca 1 kuruş hala kullanılıyor olsaydı da söylediğim şeylerin geçerliliğinde bir değişme olmazdı.

    ekleme 2: ne memur ne de emekli öğretmen olmak fikir yürütmeye engel değildir.
  2. dün bahsetmiştim. lakin tekrar söyleyeyim. kurumların para üstü olarak veremeyeceği miktarları yazması yasak. tabi 9.99 yazıyorsa ya senin 1 kuruşunu verecek yada oraya verebildiği en düşük miktarı yazacak. misal elinde 5 kuruş yoksa 9.95 yazamaz. bunu tüketici haklarına şikayet edebilirsiniz. ama derseniz ki kim uğraşacak bununla bişey diyemem.

    birde ilk yorumda söylenen yapılmaz. çünkü bu mağazanın hakkı. isterse 1999.95 yazar para üstünü verebiliyorsa yapmak hakkıdır.
  3. memur zihniyetlilere, emekli öğretmen kafasına sahiplere dert olmuştur. 19.95'lik ürüne 20 lira verip beş kuruş para üzeri alamadığı zaman kendini kazıklanmış hissetmekle kalmaz, mağazanın bu beş kuruşlarla nasıl zengin olduğunu hesaba başlar. kasiyerden o beş kuruşu istemeye de cesareti yoktur. "beş kuruşun hesabını yapan adam" konumuna gelmek istemez. ama tam da o hesabın adamıdır. ulan arkadaş. her gün senin vergilerinden, emeğinden, bordrondan, zamanından, geleceğinden çalınan milyar dolarların hesabını sorabildin mi, hesabını yapabildin mi ki gidip külotçunun, tişörtçünün bir kuruşuna taktın kafanı? rahat ol arkadaş, adamların derdi çakallık yapmak beş kuruşu cukkalamak değil. fiyat algısı. 19.90 her zaman 20.00 den "ucuz" algılanır. aldığın o mal 10 lira bile etmiyor çoğu zaman zaten merak etme. kârını alan almış oluyor fazlasıyla. senin beş kuruşunla dönmüyor 20-30 bin liradan az kirası olmayan dükkanlar.