• okudum
    • okuyorum
    • okumak istiyorum
  • youreads puanı (10.00)
Yazar Ben goldacre
kötü ilaç - ben goldacre
uyarı: ilaç sektörünün ciddi yan etkileri vardır.

ilaç şirketleri doktorları nasıl aldatıyor ve hastalara nasıl zarar veriyor? ben goldacre, 600 milyar dolarlık küresel ilaç sektörünü mercek altına alıyor ve hayret verici, korkunç bir felaketi gözler önüne seriyor.

doktorlar ve hastalar, doğru kararlar verebilmek için iyi bilimsel kanıtlara ihtiyaç duyarlar. fakat görüyoruz ki şirketler kendi ilaçları üzerinde taraflı denemeler yürütüyor ve bu şekilde ilaçların yararlarını abartarak gösteriyor. denemelerden yeterince iyi sonuç alınamadığında ise veriler yok ediliyor. hatta düzenleyiciler bile bu önemli verileri onlara en çok ihtiyacı olan insanlardan saklıyor. doktorlar ve hasta dernekleri de bugüne kadar bu olanlara seyirci kaldı ve bizi korumada başarısız oldu. tüm bunlar, doktor ve hemşirelerin artık ilaç sektörü tarafından eğitildiği çarpık bir dünyada oluyor. sonuç olarak çok sayıda hasta zarar görüyor.

ben goldacre, ingiltere'nin tıp alanındaki en iyi bilimsel yazarlarından biri. kötü ilaç ise bilimin nasıl çarpıtıldığını, sistemlerimizin nasıl bozulduğunu ve onları nasıl onarabileceğimizi açıkça gösteren titiz bir çalışma. sahtekârlığa karşı zekice bir saldırı niteliğinde. kötü ilaç, size ilaç sektörünün daha önce hiç görmediğiniz yüzünü gösterecek.

"bu kitap sizi çok ama çok öfkelendirecek. tek kelimeyle muhteşem bir eser."
-daily telegraph-

"okuyanı mutlaka rahatsız edecek veya öfkelendirecek bilgiler paylaşan bu kitap, geniş kitleler tarafından okunmayı hak ediyor."
-the economist-

"son derece önemli bir kitap. ben goldacre ilaç sektörüne öfkeli. kötü ilaç'ı okuduktan sonra siz de öyle olacaksınız."
-new statesman-

"ilaç sektörünün iç yüzünü gözler önüne seren bu kitapta, doktor ve araştırmacı ben goldacre, masum halka yararsız veya tehlikeli ilaçları satma amacı güden çarpık uygulamalarla dolu bir alanı keşfediyor. goldacre karmaşık bilimsel, tıbbi ve etik meseleleri basit, anlaşılır ve sade bir dille anlatıyor. sonuç ise dev bir sektörün çürümüş iç yüzünü gösteren, öfke uyandırıcı, zekâ ürünü bir çalışma."
-publishers weekly-

"goldacre'ın bu aydınlatıcı eseri, sizi doktor reçeteli bir ilacı almadan önce daha fazla soru sormaya teşvik edecek."
-karen springen, booklist-

"kötü ilaç, gerekli detayları asla atlamayan, ama sizi fazla detayla da sıkmayacak bir kitap. goldacre'ın bu başarılı çalışması, ilaç sektörü devlerinin kâr için bilimi nasıl gündelik olarak çarpıttığını gözler önüne seriyor."
-sunday telegraph-

"tıp üzerine detaylı bir araştırmacı gazetecilik çalışması. anlaşılır dili sayesinde rahatlıkla okuyacağınız bu kitap, goldacre'ın samimi ve tutkulu çabası, kanıtları dikkatle toplayıp ele alması ve kısmen kişisel deneyimlerine dayanan olayları paylaşmasıyla hayat buluyor."
-luisa dillner, the guardian-
(tanıtım bülteninden)
  1. harika bir kitap olduğunu söyleyerek başlamalıyım yorumuma. neden harika? kısaca anlatmaya çalışayım.

    oxfordlu bir doktor olan ben goldacre bu kitabında ilaç sektörünün karanlık yüzünü ortaya koyuyor. sistemdeki en önemli hatalardan birinin "eksik veriler" olduğunu belirterek başlıyor anlatmaya. özel sektörün desteklediği ilaç denemelerinin, devlet destekli denemelere nazaran daha olumlu sonuçlar yansıttığını, olumsuz sonuçların olumlulara nazaran daha az yayınlandığını söylüyor. ilaç denemeleriyle ilgili verilere her zaman tam olarak ulaşılamadığını, ilaç firmalarının söz vermesine rağmen verileri sakladığını belirtiyor.

    piyasada, satışları sürdürmek için birçok muadil ilaç olduğundan ve bunların nasıl ortaya çıktığından bahsediyor kitabın ilerleyen bölümlerinde yazar. patent süresi dolmak üzere olan bir ilaç varsa, bu süre dolmadan benzer bir yapıda bir başka ilacı piyasaya sürüp, yenilenmiş bir patente sahip, yepyeni bir ilaç ortaya koyduklarını belirtiyor. yeni ilaç, öncekine göre önemli farklılıklar göstermese de, daha pahalı fiyatlara satılıyor. eğer ilacın patent süresi dolduysa, bu kez de "bende de olsun" ilaçları piyasaya çıkıyor ki birçok firma bu işten para kazanabilsin. bu noktada aslında olumlu bir durum da söz konusu çünkü yine de alternatif ilaçların olması, hem doktor kararları hem de hasta sağlığı açısından faydalı olabiliyor.

    tüm bunlar, yapılan ilaç denemelerine ve alınacak onaya bağlı oluyor. ilaç denemelerinin nasıl yapıldığını, bu süreçte nelerin saklandığını anlatmaktan çekinmiyor goldacre. afrika'da önemli bir ilaç şirketi, abd'de yetişkinler için verilen bir ilacı, sırf kendi ilaçlarını denemek adına çocuklara veriyor. bu, asla kabul edilemez bir durum.

    denemelerin önemli bir etkisini, henüz ilaç piyasaya sunulmadan önce denekler görüyor. deneklere karşı sıklıkla dürüst davranılmadığını söylüyor yazar. kimi durumlarda, önemli yan etkilere maruz kalabiliyor denekler. bu aşamada, ilacı iyi göstermek için türlü hilelere de başvurulmuyor değil.

    konu daha sonra pazarlamaya ve çıkar çatışmasına geliyor. ilaçlarla ilgili yapılan harcamalara baktığımızda, pazarlama için yapılan harcamaların, araştırma-geliştirme için yapılanların birkaç katı olduğu görülüyor. bu reklam harcamalarının yarısı da ilaç mümessillerine gidiyor. biz hastalar da bu harcamaların etkisini, yüksek fiyatlı ilaçlar alarak ödüyoruz. mümessil-doktor ilişkilerine de kısaca değiniyor goldacre. ailesi eczacı olan yakın arkadaşımın da söylediğine göre, doktorlar, anlaştığı firmanın ilacını vermeye daha yatkın oluyorlar. bu da çok ama çok önemli bir sorun. özellikle çok ciddi hastalıklarda bunu yaptıklarını düşünsenize...

    kitabın sonunda bir geri bildirim yapıyor yazar. kitabın ilk baskısından sonra aldığı tepkileri anlatırken bunlara bir kez daha cevap veriyor. ayrıca, bu sistem içinde yer alanların neler yapabileceğine dair tavsiyelerde bulunuyor.

    bence bu kitabı okumalısınız. ülkemizde de bu alanda kitaplar yazılmalı ve hastalar bilinçlendirilmeli. elimizden ne geliyorsa yapmalıyız...