gotha ve erfurt programlarının eleştirisi - karl marx, friedrich engels - youreads

    • okudum
    • okuyorum
    • okumak istiyorum
  • youreads puanı (10.00)
gotha ve erfurt programlarının eleştirisi - karl marx, friedrich engels
“kapitalist toplum ile komünist toplum arasında, birinin diğerine devrimci dönüşüm dönemi yer alır. buna siyasal bir geçiş dönemi de karşılık gelir ve söz konusu geçiş döneminin devleti, proletaryanın devrimci diktatörlüğünden başka bir şey olamaz.” marx ile engels’in alman işçi sınıfı partisinin farklı program taslakları ve programları hakkındaki eleştirel değerlendirmelerinin yer aldığı yazı ve mektupları, program sorununa nasıl baktıklarını göstermenin yanı sıra, işçi sınıfının iktisadi kurtuluş mücadelesi ve bunun siyasal mücadeleyle ilişkisi, proletarya diktatörlüğü, kapitalist toplumdan komünist topluma geçiş süreci, işçi sınıfı enternasyonalizmi gibi pek çok başlıktaki yaklaşımlarına da açıklık kazandırıyor. gotha ve erfurt programları üzerine, marksizmin almanya’daki gelişim tarihine de ışık tutan bir derleme. alman işçi sınıfı partisinin yöneticileri, marx ile engels’in pek çok konudaki görüşlerini ancak uzun süren tartışmalar ve iç mücadeleler sonrasında benimsemişti. derlemede ayrıca, marksizmin kurucularının eleştirilerine konu olan program taslaklarına, bu metinlerin son hâllerine ve tartışmalar sırasında anılan bazı önemli belgelere yer veriliyor.


  1. avrupa'daki en güçlü işçi hareketi olmasına rağmen birkaç farklı koldan oluşan alman işçi sınıfı hareketinin tek bir program üzerinden siyasi hayata ortak olma çabaları sonucunda gotha ve erfurt programları hazırlanır. bu programlarda karl marxve friedrich engelstaslaklarını sunmalarına rağmen, bu taslaklara itibar edilmemiş; ferdinand lassalle'ın görüşleri ağırlık kazanmıştır. bunun üzerine marx, kabul edilen programa karşı notabeneler halinde bir eleştiri hazırlamış ancak bunu yaşamı boyunca yayımlamamış, aksine diplomatik bir sessizliğe bürünerek bu programa karşı tavrını ortaya koymuştur.

    marxizm'i marx'tan öğrenilebilecek, güzel bir giriş kitabı niteliğindedir. programdaki cümle cümle ele alarak hangi talebin, neden sosyalist bir talep olmadığını tek tek açıklamış olan marx, marxizm'in ve devrimin retoriğini ve terminolojisini okura açıklamaktadır.